Shloka 83
दुर्मद-कुरण्ड-वधः (The Slaying of Durmada and Kuraṇḍa) — Lalitopākhyāna Battle Continuation
Devanagari script
अथ सा नकुली वाणी वाङ्मयस्यैकनायिका / नकुलानां परावृत्त्या महान्तं रोषमाश्रिता
Transliteration
atha sā nakulī vāṇī vāṅmayasyaikanāyikā / nakulānāṃ parāvṛttyā mahāntaṃ roṣamāśritā
Translation
Entonces Nakulī—Vāṇī, la única soberana del reino de la palabra—al ver la retirada de los Nakula, se dejó poseer por una ira inmensa.
Word by Word
अथthen
अथ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
Formअनन्तरार्थक अव्यय (then/now)
साshe
सा:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नकुलीNakuli
नकुली:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootनकुली (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वाणीspeech/voice
वाणी:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootवाणी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; अप्पोज़िशन (समानाधिकरण)
वाङ्मयस्यof the realm of speech/words
वाङ्मयस्य:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootवाङ्मय (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
एकनायिकाthe sole heroine/leader
एकनायिका:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootएक-नायिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘एका नायिका’ (sole heroine/leader)
नकुलानाम्of the Nakulas
नकुलानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootनकुल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, बहुवचन
परावृत्त्याby/through the retreat/turning back
परावृत्त्या:
Hetu (हेतु/निमित्त)
TypeNoun
Rootपरावृत्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया, एकवचन
महान्तम्great
महान्तम्:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमहन्त् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
रोषम्anger
रोषम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootरोष (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आश्रिताhaving assumed/filled with
आश्रिता:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootआ-श्रि (धातु)
Formकृदन्त (क्त/PPP), स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; ‘आश्रिता’ = having resorted to/possessed