Adhyaya 37

Verse 1

इति श्रीब्रह्माण्डे महापुराणे वायुप्रोक्ते मध्यभागे तृतीय उपोद्धातपादे भार्गवचरिते षट्त्रिंशत्तमो ऽध्यायः // ३६// वसिष्ठ उवाच दृष्ट्वा परशुरामस्तु तदाश्चर्यं महाद्भुतम् / जगाद सर्ववृत्तान्तं मृगयोस्तु यथाश्रुतम्

Así, en el Śrī Brahmāṇḍa Mahāpurāṇa, en la sección media proclamada por Vāyu, en el tercer upoddhāta-pāda, dentro del relato de Bhārgava, concluye el capítulo trigésimo sexto. Dijo Vasiṣṭha—Paraśurāma, al ver aquel prodigio grandioso, narró todo lo sucedido acerca de la pareja de ciervos tal como lo había oído.

Verse 2

तच्छ्रुत्वा भगवान्साक्षादगस्त्यः कुंभसंभवः / मोदमान उवाचेदं भार्गवं पुरतः स्थितम्

Al oírlo, el venerable Agastya, nacido del cántaro, se alegró y dijo estas palabras al Bhārgava que estaba de pie ante él.

Verse 3

अगस्त्य उवाच शृणु राम महाभाग कार्याकार्विशारद / हितं वदामि यत्ते ऽद्य तत्कुरुष्व समाहितः

Agastya dijo: “Escucha, oh Rama afortunado, experto en lo que debe y no debe hacerse; hoy te diré lo que es para tu bien: cúmplelo con mente recogida.”

Verse 4

इतो विदूरे सुमहत्स्थानं विष्णोः सुदुर्लभम् / पदानि यत्र दृश्यन्ते न्यस्तानि सुमाहात्मना

Lejos de aquí hay un lugar sumamente grande y difícil de alcanzar de Vishnu; allí se ven las huellas de los pies que dejó aquel gran Ser.

Verse 5

यत्र गङ्गा समुद्भूता वामस्य महात्मनः / पदाग्रात्क्रमतो लोकांस्तद्बलेस्तु विनिग्रहे

Allí brotó el Ganges de la punta del pie izquierdo de aquel gran Ser, cuando, para someter a Bali, iba midiendo los mundos paso a paso.

Verse 6

तत्र गत्वा स्तवं चेदं मासमैकमनन्यधीः / पठस्व नियमेनैव नियतो नियताशनः

Ve allí y, durante un mes, con la mente sin distracción, recita este himno conforme a la disciplina; vive con dominio de ti mismo y con alimento moderado.

Verse 7

यत्त्वया कवचं पूर्वमभ्यस्तं सिद्धिमिच्छता / शत्रूणां निग्रहार्थाय तच्च ते सिद्धिदं भवेत्

Oh buscador de siddhi, la coraza sagrada que antes practicaste deseando la perfección, para someter a los enemigos, sea para ti dadora de siddhi.

Verse 8

वसिष्ठ उवाच एव मुक्तो ह्यगस्त्येन रामः शत्रुनिबर्हणः / नमस्कृत्य मुनीं शान्तं निर्जगामाश्रमाद्बहिः

Vasiṣṭha dijo: Así, liberado por Agastya, Rāma, destructor de enemigos, saludó con reverencia al sereno muni y salió del āśrama.

Verse 9

पुनस्तेनैव मार्गेण संप्राप्तस्तत्र सत्वरम् / यत्रोत्तरात्पदन्यासान्निर्गता स्वर्णदी नृप

Oh rey, volvió por el mismo camino y llegó presto al lugar donde, al posar el pie hacia el norte, había brotado el río Svarṇadī.

Verse 10

तत्र वासं प्रकल्प्यासावकृतव्रणसंयुतः / समभ्यस्यत्स्तवं दिव्यं कृष्मप्रेमामृताभिधम्

Allí dispuso su morada; aunque cubierto de heridas, practicó el himno divino llamado “Kṛṣṇa-premāmṛta”, néctar del amor a Kṛṣṇa.

Verse 11

नित्यं व्रजपतेस्तस्य स्तोत्रं तुष्टो ऽभवद्धरिः / जगाम दर्शनं तस्य जामदग्न्यस्य भूपते

Oh rey, complacido Hari por aquel himno diario al Señor de Vraja, fue a conceder su visión a Jāmadagnya (Paraśurāma).

Verse 12

चतुर्व्यूहाधिपः साक्षात्कृष्णः कमललोचनः / किरीटंनार्कवर्णेन कुण्डलाभ्यां च राजितः

El Señor del Caturvyūha, el propio Kṛṣṇa de ojos de loto; resplandecía con corona del color del sol y con dos pendientes radiantes.

Verse 13

कौस्तुभोद्भासितोरस्कः पीतवासा धनप्रभः / मुरलीवादनपरः साक्षान्मोहनरूपधृक्

Su pecho resplandecía por la gema Kaustubha; vestido de amarillo, brillaba como tesoro; entregado a la flauta, portaba en verdad la forma del Encantador.

Verse 14

तं दृष्ट्वा सहसोत्थाय जामदग्न्यो मुदान्वितः / प्रणम्य दण्डवद्भमौ तुष्टाव प्रयतो विभुम्

Al verlo, el hijo de Jamadagni (Paraśurāma) se levantó al instante, colmado de gozo; postrándose en dāṇḍavat sobre la tierra, alabó con recogimiento al Señor omnipotente.

Verse 15

परशुराम् उवाच नमो नमः कारणविग्रहाय प्रपन्नपालाय सुरार्त्तिहारिणे / ब्रह्मेशविष्ण्विद्रमुखस्तुताय नतो ऽस्मि नित्यं परमेश्वराय

Dijo Paraśurāma: Reverencia, reverencia al que es la Forma de la Causa primera, Protector de los que se refugian, Removedor del dolor de los dioses; alabado por Brahmā, Īśa, Viṣṇu e Indra—ante el Parameśvara me inclino siempre.

Verse 16

यं वेदवादैर्विविधप्रकारैर्निर्णेतुमीशानमुखा न शक्नुयुः / तं त्वामनिर्देश्यमचं पुराममनन्तमीडे भव मे दयापरः

Aquel a quien ni siquiera Īśāna y los demás pueden determinar mediante las múltiples formulaciones del Veda; a Ti, inefable, no nacido, primordial e infinito, te alabo—sé compasivo conmigo, oh Señor.

Verse 17

यस्त्वेक ईशो निजवाञ्च्छितप्रदो धत्ते तनूर्लोकविहार रक्षणे / नाना विधा देवमनुष्यतिर्यग्यादः सु भूमेर्भरवारणाय

Él, el único Señor, dador de los frutos deseados, asume cuerpos diversos para el juego sagrado y la protección del mundo; como deva, humano y criatura, alivia la carga de la Tierra.

Verse 18

तं त्वामहं भक्तजनानुरक्तं विरक्तमत्यन्तमपीन्दिरादिषु / स्वयं समक्षंव्यभिचारदुष्टचित्तास्वपि प्रेमनिबद्धमानसम्

Yo te venero a Ti: amado de los devotos, totalmente desapegado incluso de Indirā (Lakṣmī) y de todo esplendor; y aunque estés presente ante los ojos, tu mente queda atada por el amor aun hacia corazones manchados por la desviación.

Verse 19

यं वै प्रसन्ना असुराः सुरा नराः सकिन्नरास्तिर्यकेयोनयो ऽपि हि / गताः स्वरूपं निखलं विहाय ते देहस्त्र्यपत्यार्थममत्वमीश्वर

¡Oh Īśvara! Cuando te complaces, asuras, suras, humanos, kinnaras e incluso los nacidos en vientres animales abandonan por completo su propia condición y acuden a Ti; pero por el cuerpo, la esposa y los hijos quedan presos del “mío” (mamatva).

Verse 20

तं देवदेवं भजतामभीप्सितप्रदं निरीहं गुणवर्जितं च / अचिन्त्यमव्यक्तमघौघनाशनं प्राप्तो ऽरणं प्रेमनिधानमादरात्

Con reverencia, acoge como refugio a ese Deva de los devas: concede lo anhelado a quienes lo adoran, es desapegado y más allá de los guṇas; inconcebible, no manifestado, destructor de montones de pecado, tesoro de amor.

Verse 21

तपन्ति तापैर्विविधैः स्वदेहमन्ये तु यज्ञैर्विविधैर्यजन्ति / स्वप्ने ऽपि ते रूपमलौकिकंविभो पश्यन्ति नैवार्थनिबद्धवासनाः

Unos mortifican su cuerpo con austeridades diversas, otros celebran sacrificios variados; oh Vibhu, quienes no tienen deseos atados a la riqueza contemplan tu forma supramundana incluso en sueños.

Verse 22

ये वै त्वदीयं चरणं भवश्रमान्निर्विण्मचित्ता विधिवत्स्मरन्ति / नमन्ति भक्त्याथ समर्चयन्ति वै परस्परं संसदि वर्णयन्ति

Quienes, hastiados del cansancio del samsara, recuerdan conforme al rito tus pies sagrados, se inclinan con devoción y te adoran; en la asamblea se narran mutuamente tu gloria.

Verse 23

तेनैकजन्मोद्भवपङ्कभेदनप्रसक्तचित्ता भवतोंऽघ्रिपद्मे / तरन्ति चान्यानपि तारयन्ति हि भवौषधं नाम सुधा तवेश

Así, con la mente entregada a romper el fango del pecado nacido en una sola vida, se aferran al loto de tus pies; ellos cruzan y hacen cruzar a otros, oh Señor, pues tu Nombre es medicina del mal del samsara, néctar inmortal.

Verse 24

अहं प्रभो कामनिबद्धचित्तो भवन्तमार्यं विविधप्रयत्नैः / आराधयं नाथ भवानभिज्ञः किं ते ह विज्ञाप्यमिहास्ति लोके

Oh Señor, mi mente está atada a los deseos; aun con muchos esfuerzos, oh noble, no logro adorarte como es debido. Oh Nātha, tú lo sabes todo: ¿qué podría yo aún suplicarte en este mundo?

Verse 25

वसिष्ठ उवाच इत्येवं जामदग्न्यं तु स्तुवन्तं प्रणतं पुरः / उवाचागाधया वाचा मोहयन्निव मायया

Vasiṣṭha dijo: Al ver a Jāmadagnya alabando y postrado ante él, habló con una voz profunda e insondable, como si hechizara mediante māyā.

Verse 26

कृष्ण उवाच हन्त राम महाभाग सिद्धं ते कार्यमुत्तमम् / कवचस्य स्तवस्यापि प्रभावादवधारय

Kṛṣṇa dijo: Oh Rāma afortunado, tu obra excelsa ha sido cumplida. Reconoce también el poder de este himno-escudo y afírmalo en tu corazón.

Verse 27

हत्वा तं कार्त्तवीर्यं हि राजानं दृप्तमानसम् / साधयित्वा पितुर्वैरं कुरु निःक्षत्रियां महीम्

Tras dar muerte al rey Kārttavīrya, de ánimo soberbio, cumple la venganza por la enemistad de tu padre y deja la tierra sin kṣatriyas.

Verse 28

मम चक्रावतारो हि कार्त्तवीर्यो धरातले / कृतकार्यो द्विजश्रेष्ट तं समापय मानद

Kārttavīrya en la tierra es, en verdad, mi encarnación del Cakra; oh mejor de los dvija, su misión está cumplida—oh dador de honra, ponle fin.

Verse 29

अद्य प्रभृति लोके ऽस्मिन्नंशावेशेन मे भवान् / चरिष्यति यथा कालं कर्त्ता हर्त्ता स्वयं प्रभुः

Desde hoy, en este mundo, por la infusión de mi porción, andarás según el tiempo como el propio Señor: hacedor y destructor.

Verse 30

चतुर्विशे युगे वत्स त्रेतायां रघुवंशजः / रामो नाम भविष्यामि चतुर्व्यूहः सनातनः

Oh hijo, en el vigésimo cuarto yuga, en la era Tretā, naceré en la estirpe de Raghu con el nombre de Rāma, como el eterno Caturvyūha.

Verse 31

कौसल्यानन्दजनको राज्ञो दशरथादहम् / तदा कौशिकयज्ञं तु साधयित्वा सलक्ष्मणः

Naceré del rey Daśaratha, siendo causa de la dicha de Kausalyā; y entonces, junto con Lakṣmaṇa, llevaré a cumplimiento el sacrificio de Kauśika.

Verse 32

गमिष्यामि महाभाग जनकस्य पुर महत् / तत्रेशचापं निर्भज्य परिणीय विदेहजाम्

Oh, noble bienaventurado: iré a la gran ciudad de Janaka; allí quebraré el arco de Śiva y tomaré por esposa a Sītā, hija de Videha.

Verse 33

तदा यास्यन्नयोध्यां ते हरिष्ये तेज उन्मदम् / वसिष्ठ उवाच कृष्ण एवं समदिश्य जामदग्न्यं तपोनिधिम् / पश्यतोंऽतर्दधे तत्र रामस्य मुमहात्मनः

Entonces, cuando marches hacia Ayodhyā, disiparé la embriaguez de tu fulgor. Dijo Vasiṣṭha: ¡Oh Kṛṣṇa! Tras instruir así a Jāmadagnya, tesoro de austeridad, desapareció allí mismo ante los ojos del magnánimo Rāma.