छायायामष्टपौरुष्यामष्टादशभागश्छेदः षट्पौरुष्यां चतुर्दशभागः त्रिपौरुष्यामष्टभागः द्विपौरुष्यां षड्भागः पौरुष्यां चतुर्भागः अष्टाङ्गुलायां त्रयो दशभागाः चतुरङ्गुलायां त्रयोऽष्टभागाः अच्छायो मध्याह्न इति ॥ कZ_०२.२०.३९ ॥
chāyāyām aṣṭa-pauruṣyām aṣṭādaśa-bhāgaś chedaḥ ṣaṭ-pauruṣyāṃ caturdaśa-bhāgaḥ tri-pauruṣyām aṣṭa-bhāgaḥ dvi-pauruṣyāṃ ṣaḍ-bhāgaḥ pauruṣyāṃ catur-bhāgaḥ aṣṭāṅgulāyāṃ trayo daśa-bhāgāḥ caturaṅgulāyāṃ trayo ’ṣṭa-bhāgāḥ acchāyaḥ madhyāhna iti
Según la longitud de la sombra: cuando mide ocho unidades ‘pauruṣa’, el corte es de 18 partes; a seis pauruṣa, 14 partes; a tres pauruṣa, 8 partes; a dos pauruṣa, 6 partes; a un pauruṣa, 4 partes; a ocho aṅgula, 3/10 partes; a cuatro aṅgula, 3/8 partes. Cuando no hay sombra, es mediodía.
Redundancy and verification: shadow measurement works in the field without instruments and can cross-check clock time to deter tampering.
It provides an observable, dispute-resistant reference point for deadlines, court sessions, market regulation, and duty changes.