Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 17

Devanagari script

चक्रमेतत्समुत्सृष्टं गदेयं च विस र्जिता । गरुत्मानेष ते गत्वा समारोहतु वै ध्वजम्

Transliteration

cakrametatsamutsṛṣṭaṃ gadeyaṃ ca visa rjitā | garutmāneṣa te gatvā samārohatu vai dhvajam

Translation

This discus is cast away, and this very mace is also released. Let this Garuḍa of yours go and mount your banner indeed!

Word by Word

• चक्रम्: discus
• चक्रम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: cakra (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

• एतत्: this
• एतत्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देश-विशेषणम्

• समुत्सृष्टम्: discarded, cast off
• समुत्सृष्टम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Adjective
• Root: sam-ut-sṛj (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), नपुंसकलिङ्गे, प्रथमा/द्वितीया, एकवचनम्; ‘समुत्सृज्’ = त्यक्त/विसृष्ट

• गदा: mace
• गदा: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: gadā (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्

• इयम्: this
• इयम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: idam (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देश-विशेषणम्

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ca (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; समुच्चयार्थकः (conjunction)

• विसर्जिता: cast away
• विसर्जिता: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: vi-sṛj (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (PPP), स्त्रीलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; ‘विसृज्’ = त्यक्ता/विसृष्टा

• गरुत्मान्: Garuḍa
• गरुत्मान्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: garutmat (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; गरुडः (नाम)

• एषः: this one
• एषः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: etad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; निर्देश-सर्वनाम

• ते: for you / to you
• ते: Sampradana (Recipient/सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: tvad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: चतुर्थी-विभक्तिः, एकवचनम् (dative)

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriyāviśeṣaṇa (Adverbial/क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: gam (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (gerund), ‘गम्’ धातोः; पूर्वक्रिया

• समारोहतु: let (him) mount
• समारोहतु: Kriyā (Predicate/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: sam-ā-ruh (धातु)
• Form: लोट्-लकारः (आज्ञार्थ/imperative), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; परस्मैपदम्

• वै: indeed
• वै: Sambandha (Emphasis/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: vai (अव्यय)
• Form: अव्ययम्; निपातः (emphatic particle)

• ध्वजम्: banner, flag
• ध्वजम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: dhvaja (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्गे, द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्

Speaker

Viṣṇu (mocking the imposture and exposing its absurdity)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Prabhāsa-kṣetra

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Kṛṣṇa (Vāsudeva) commands: the Sudarśana-cakra and Kaumodakī-gadā are released; Garuḍa rises to the banner, signaling imminent divine strike.

Characters & Entities

• Viṣṇu
• Cakra
• Gadā
• Garuḍa
• Dhvaja (banner)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Borrowed symbols cannot confer true spiritual authority; the Lord turns the impostor’s claim into self-revealing ridicule.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No explicit tirtha appears in this verse; it remains within the Prabhāsa-kṣetra māhātmya’s narrative arc.

What ritualistic prescription is mentioned?

None; the verse is dramatic dialogue centered on divine emblems and the Garuḍa-banner motif.