Skanda Purana — Prabhasa Khanda, Shloka 44

Devanagari script

गत्वा ते तस्य नगरं विविशुर्भवनोत्तमम् । दूरादेव स तान्दृष्ट्वा बलिर्वैरोचनिस्तदा । प्रत्युत्थायार्हयाञ्चक्रे प्रह्लादेन समन्वितः

Transliteration

gatvā te tasya nagaraṃ viviśurbhavanottamam | dūrādeva sa tāndṛṣṭvā balirvairocanistadā | pratyutthāyārhayāñcakre prahlādena samanvitaḥ

Translation

Having gone to his city, they entered the finest palace. Seeing them from afar, Bali Vairocanī then rose to greet them and duly honored them, accompanied by Prahlāda.

Word by Word

• गत्वा: having gone
• गत्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: गम् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; धातु: गम्; अर्थे: पूर्वकाले कृत्य (having gone)

• ते: they
• ते: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), बहुवचन; सर्वनाम

• तस्य: of him/of that
• तस्य: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सर्वनाम

• नगरम्: city
• नगरम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: नगर (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन

• विविशुः: entered
• विविशुः: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: विश् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), बहुवचन; धातु: विश्

• भवनोत्तमम्: the best palace
• भवनोत्तमम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: भवन (प्रातिपदिक) + उत्तम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), एकवचन; समासः षष्ठी-तत्पुरुष/निर्धारणार्थः (best of mansions)

• दूरात्: from afar
• दूरात्: Adhikarana (Adverbial/देश-निर्देश)
• Type: Indeclinable
• Root: दूर (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय (adverbial use of ablative form), अर्थे: दूरदेशात् (from afar)

• एव: indeed/just
• एव: Sambandha (Particle/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: निपात (particle), अवधारणार्थक (emphatic)

• स: he
• स: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; सर्वनाम

• तान्: them
• तान्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2nd/Accusative), बहुवचन; सर्वनाम

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriya (पूर्वक्रिया/पूर्वकर्म)
• Type: Verb
• Root: दृश् (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; धातु: दृश्; अर्थे: पूर्वकाले कृत्य (having seen)

• बलिः: Bali
• बलिः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बलि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन

• वैरोचनिः: son of Virocana
• वैरोचनिः: Karta (Apposition/कर्ता-विशेषण)
• Type: Noun
• Root: वैरोचन (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; पितृनाम्ना अपत्य (patronymic)

• तदा: then
• तदा: Adhikarana (Time/कालाधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• प्रत्युत्थाय: having risen up (to receive)
• प्रत्युत्थाय: Kriya (पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्रति-उत्-स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त (Absolutive/Gerund), अव्ययभावः; धातु: स्था (with prefixes प्रति+उत्); अर्थे: पूर्वकाले कृत्य (having risen to greet)

• अर्हयाम्: honoured
• अर्हयाम्: Kriya (Action/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अर्ह् (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: अर्ह्; रूपम्: अर्हयाम् (in periphrastic/irregular perfect usage)

• चक्रे: did/performed
• चक्रे: Kriya (Auxiliary/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: कृ (धातु)
• Form: लिट् (Perfect), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; धातु: कृ

• प्रह्लादेन: with Prahlāda
• प्रह्लादेन: Sahakari (Instrument/सहकारी-करण)
• Type: Noun
• Root: प्रह्लाद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचन

• समन्वितः: accompanied/attended
• समन्वितः: Karta (Subject-Qualifier/कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सम्-आन्-वि-इ (धातु) → समन्वित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: क्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; विशेषणम् (qualifying बलिः)

Speaker

Narrator (contextual)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Sutala (Bali-nagara)

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: Jeweled city and a grand palace hall; sages enter; Bali, seeing them from afar, rises from his throne and steps forward with respectful posture; Prahlāda stands beside him, serene and devotional.

Characters & Entities

• Bali Vairocanī
• Prahlāda
• Sutala (implied)
• Sages (Dvijāḥ)

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Hospitality to guests (atithi-satkāra) is upheld as dharma—even by Daitya kings—showing that virtue and devotion can shine anywhere.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

No terrestrial tirtha is praised; the scene is set in Sutala, a significant purāṇic realm associated with Bali.

What ritualistic prescription is mentioned?

Reception and honoring of guests—rising to greet and offering due respect—are indicated as proper conduct.