Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 44
Devanagari script
दक्षिणेन करेणास्याश्छेत्तुमैच्छत नासिकाम् । विस्फुरंती ततो मौर्वी मंदमाह घटोत्कचम्
Transliteration
dakṣiṇena kareṇāsyāśchettumaicchata nāsikām | visphuraṃtī tato maurvī maṃdamāha ghaṭotkacam
Translation
With his right hand, he intended to cut off her nose. Then Maurvī, trembling violently, spoke softly to Ghaṭotkaca.
Word by Word
दक्षिणेनwith the right
दक्षिणेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootदक्षिण (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Instrumental singular (with the right)
करेणwith the hand
करेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootकर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गे तृतीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Instrumental singular
अस्याःof her
अस्याः:
Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे षष्ठी-विभक्तिः, एकवचनम्; Pronoun, Genitive singular
छेत्तुम्to cut off
छेत्तुम्:
Prayojana (Purpose/प्रयोजन)
TypeVerb
Rootछेत्तुम् (कृदन्त; √छिद् (छेदने); तुमुन्)
Formतुमुनन्तम्; Infinitive (to cut off)
ऐच्छतdesired, attempted
ऐच्छत:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√इष् (इच्छायाम्) (धातु)
Formलङ्-लकारः (परस्मैपदम्), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Imperfect, 3rd person singular
नासिकाम्nose
नासिकाम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootनासिका (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Accusative singular
विस्फुरन्तीtrembling, quivering
विस्फुरन्ती:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeAdjective
Rootविस्फुरन्ती (कृदन्त; √स्फुर् (स्फुरणे) + वि-; शतृ)
Formवर्तमानकाले कृदन्तः (शतृ); स्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Present active participle
ततःthen
ततः:
Avyaya (Adverb/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त-अव्ययम्; Adverb (then)
मौर्वीMaurvī
मौर्वी:
Karta (Subject/कर्ता)
TypeNoun
Rootमौर्वी (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गे प्रथमा-विभक्तिः, एकवचनम्; Nominative singular
मन्दम्softly
मन्दम्:
Prakara (Manner/प्रकार)
TypeIndeclinable
Rootमन्द (प्रातिपदिक)
Formक्रियाविशेषणरूपेण नपुंसक-एकवचन-द्वितीया; Adverbial accusative (gently/softly)
आहsaid
आह:
Kriya (Action/क्रिया)
TypeVerb
Root√अह्/√ब्रू (वचने) (धातु)
Formलिट्-लकारः, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्; Perfect, 3rd person singular
घटोत्कचम्Ghaṭotkaca
घटोत्कचम्:
Sambodhana (Address/सम्बोधन)
TypeNoun
Rootघटोत्कच (प्रातिपदिक; नाम)
Formपुंलिङ्गे द्वितीया-विभक्तिः, एकवचनम्; Accusative singular (addressed person)
Speaker
Sūta (Lomaharṣaṇa) narrating to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Knife poised to cut; the subdued Maurvī trembles and speaks softly to Ghaṭotkaca, eyes wide, hands in a half-gesture of appeal.
Characters & Entities
M
MaurvīG
GhaṭotkacaFAQs
When pride collapses, humility and surrender arise—often at the edge of consequence.
No tīrtha is mentioned in this verse.
None.