Skanda Purana — Mahesvara Khanda, Shloka 156
Devanagari script
चूर्णीकृता राक्षसास्ते सततं धर्मशत्रवः । ततः प्रव्यथिता भूमिर्व्यशीर्यत समंततः
Transliteration
cūrṇīkṛtā rākṣasāste satataṃ dharmaśatravaḥ | tataḥ pravyathitā bhūmirvyaśīryata samaṃtataḥ
Translation
Those rākṣasas—ever enemies of dharma—were crushed to dust. Then the earth, grievously shaken, began to split apart on every side.
Word by Word
चूर्णीकृताःpulverized
चूर्णीकृताः:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचूर्णी (अव्यय/प्रातिपदिक) + कृ (धातु) → चूर्णीकृत (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘pulverized’ इति विशेषणम् (राक्षसाः)
राक्षसाःdemons
राक्षसाः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootराक्षस (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; कर्ता/विषयः
तेthose
ते:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘those’ (राक्षसाः)
सततम्always, constantly
सततम्:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसततम् (अव्यय)
Formअव्यय; काल/नित्यत्ववाचक क्रियाविशेषणम् (adverb)
धर्मशत्रवःenemies of righteousness
धर्मशत्रवः:
Apposition (समानााधिकरण)
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) + शत्रु (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; ‘enemies of dharma’ इति विशेषणार्थक संज्ञा (राक्षसाणाम्)
ततःthen
ततः:
Adhikarana (अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootततः (अव्यय)
Formअव्यय; अनुक्रमवाचक क्रियाविशेषणम्
प्रव्यथिताdistressed, shaken
प्रव्यथिता:
Visheshana (विशेषण)
TypeAdjective
Rootव्यथ् (धातु) + प्र- (उपसर्ग) → प्रव्यथित (क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त; ‘greatly distressed’ (भूमिः)
भूमिःthe earth
भूमिः:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootभूमि (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; कर्ता
व्यशीर्यतwas rent apart
व्यशीर्यत:
Kriya (क्रिया)
TypeVerb
Rootशॄ (धातु ‘to break/decay’) + वि- (उपसर्ग)
Formलङ् (Imperfect/Past), प्रथमपुरुष, एकवचन; आत्मनेपदम्; कर्मणि/भावे प्रयोगः (‘was torn asunder’)
समन्ततःon all sides
समन्ततः:
Kriya-visheshana (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootसमन्ततः (अव्यय)
Formअव्यय; देशवाचक क्रियाविशेषणम् (adverb of place)
Speaker
Lomaharṣaṇa (Sūta) to the sages (deduced)
Visual Art Cues
Scene: Rākṣasas are pulverized into dust; the ground heaves and splits in all directions, with fissures radiating across the battlefield.
Characters & Entities
R
RākṣasasD
DharmaE
Earth (Bhūmi)FAQs
Adharma is inherently destabilizing; its violent presence (and even its removal) can shake the world—hence power must be wielded with restraint.
None explicitly; the verse is cosmic in scope.
None.