Skanda Purana — Kashi Khanda, Shloka 36

Devanagari script

न वेदा न च शास्त्राणि नार्धो दारा न नो सुतः । न क्षेत्रं न च हर्म्यादि मायांतमनुयास्यति

Transliteration

na vedā na ca śāstrāṇi nārdho dārā na no sutaḥ | na kṣetraṃ na ca harmyādi māyāṃtamanuyāsyati

Translation

Neither the Vedas nor the treatises, neither wealth, nor wife, nor son; neither fields nor mansions and the like will follow one to the end of life.

Word by Word

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• वेदाः: Vedas
• वेदाः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: वेद (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• न: nor
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• शास्त्राणि: treatises/scriptures
• शास्त्राणि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: शास्त्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• अर्धः: wealth/means (lit. half; here ‘artha’ intended)
• अर्धः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: अर्ध (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• दाराः: wife/wives
• दाराः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• न: nor
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• नः: our
• नः: Sambandha (Genitive/सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: उत्तमपुरुष-सर्वनाम; षष्ठी विभक्ति, बहुवचन (our)

• सुतः: son
• सुतः: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सुत (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• क्षेत्रम्: field/land
• क्षेत्रम्: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: क्षेत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• न: nor
• न: Pratiṣedha (Negation/निषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेधार्थक अव्यय

• च: and
• च: Sambandha (Connector/सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक अव्यय

• हर्म्य-आदि: mansions and the like
• हर्म्य-आदि: Karta (Subject/कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हर्म्य (प्रातिपदिक) + आदि (अव्यय/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; ‘आदि’समास (हर्म्यं च अन्यत् च)

• मायाम्: illusion
• मायाम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: माया (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• अन्तम्: end/limit
• अन्तम्: Karma (Object/कर्म)
• Type: Noun
• Root: अन्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुं/नपुंसक, द्वितीया विभक्ति, एकवचन

• अनुयास्यति: will follow/attain
• अनुयास्यति: Kriyā (Main verb/क्रिया)
• Type: Verb
• Root: अनु+या (धातु)
• Form: लृट्-लकार (simple future), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपदम्

Speaker

Skanda (deduced; Kāśīkhaṇḍa commonly Skanda → Agastya)

Tirtha Mahatmya

Tirtha: Kāśī

Type: kshetra

Visual Art Cues

Scene: A contemplative figure stands on a ghat watching funeral smoke rise; behind him appear faint, fading images of books (Vedas), coins, spouse, child, fields, and mansions dissolving into mist—signifying that none follow to the end.

FAQs

What is the primary spiritual lesson of this shloka?

Worldly supports do not accompany the soul; therefore one should invest in dharma, devotion, and pilgrimage-virtue.

Which specific holy site (Tirtha) is glorified here?

Kāśī’s mokṣa-oriented worldview frames the verse: it prepares the listener for the higher refuge of sacred practice.

What ritualistic prescription is mentioned?

No direct ritual is listed; the verse teaches vairāgya and prioritization of spiritual effort over possessions.