Previous Verse
Next Verse

Skanda Purana — Brahma Khanda, Shloka 49

स्मृतमात्रां तदापश्यदागतां पृष्ठतः स्थिताम् । पूर्वेणावयवेनैव भक्तिनम्रां शुचिस्मिताम्

smṛtamātrāṃ tadāpaśyadāgatāṃ pṛṣṭhataḥ sthitām | pūrveṇāvayavenaiva bhaktinamrāṃ śucismitām

The moment he remembered her, he saw her—having come and standing behind him—appearing in the very same former body, bowed in devotion, and smiling with serene purity.

स्मृतमात्राम्(her) merely remembered (one)
स्मृतमात्राम्:
Karma (Object/कर्म)
TypeNoun
Rootस्मृत (प्रातिपदिक; स्मृ-धातोः क्त) + मात्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; तत्पुरुषः (स्मृतिः एव मात्रा यस्याः = merely remembered)
तदाthen
तदा:
Kriyā-visheshana (Time/क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootतदा (अव्यय)
Formकालवाचक-अव्ययम् (then)
अपश्यत्saw
अपश्यत्:
Kriyā (Main verb/क्रिया)
TypeVerb
Rootदृश् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत/Imperfect), प्रथमपुरुषः, एकवचनम्, परस्मैपदम्
आगताम्arrived
आगताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootआ + गम् (धातु)
Formक्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (ताम्/दयिताम् implied)
पृष्ठतःfrom behind
पृष्ठतः:
Adhikarana (Location/अधिकरण)
TypeIndeclinable
Rootपृष्ठतः (अव्यय)
Formदेशवाचक-अव्ययम् (from behind/at the back)
स्थिताम्standing
स्थिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootस्था (धातु)
Formक्त (Past passive participle), स्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (आगताम्)
पूर्वेणwith the former/previous
पूर्वेण:
Karana (Instrument/करण)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
Formपुं/नपुंसकलिङ्गम्, तृतीया (3rd/Instrumental), एकवचनम्; विशेषणम् (अवयवेन)
अवयवेनby (her) body/limb
अवयवेन:
Karana (Instrument/करण)
TypeNoun
Rootअवयव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्गम्, तृतीया, एकवचनम्
एवindeed
एव:
Sambandha (Emphasis/अवधारण)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्यय)
Formअवधारणार्थक-अव्ययम् (indeed/only)
भक्तिनम्राम्humbled by devotion
भक्तिनम्राम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootभक्ति (प्रातिपदिक) + नम्र (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; विशेषणम् (आगताम्); तत्पुरुषः (भक्त्या नम्रा)
शुचिस्मिताम्with a pure smile
शुचिस्मिताम्:
Visheshana (Qualifier/विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक) + स्मित (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्गम्, द्वितीया, एकवचनम्; कर्मधारयः (शुचि स्मितं यस्याः) विशेषणम् (आगताम्)

Narrator (Purāṇic narrator, contextually Sūta/Lomaharṣaṇa)

Scene: At the instant of remembrance, the beloved devotee appears behind the worshipper, unchanged in form, slightly bowed with devotion, wearing a pure, serene smile; the shrine glows softly as if acknowledging the miracle.

Ś
Śabara
Ś
Śabarī

FAQs

Sincere remembrance and devotion are portrayed as immediately efficacious, drawing the devotee’s presence by divine arrangement.

No tīrtha is specified; the verse highlights the transformative purity and grace associated with devotion.

No explicit prescription; it narrates a devotional result—appearance linked to remembrance and prior worship.