Previous Verse
Next Verse

Shloka 57

Jaṭilāvatāra-Parīkṣā: Pārvatyāḥ Tapasāṃ Parīkṣaṇam

The Jaṭilā Episode and the Testing of Pārvatī’s Austerity

प्रसन्नोस्मि दृढं भक्त्या शिवे तव विशेषतः । चित्तेप्सितं वरं ब्रूहि नादेयं विद्यते तव

prasannosmi dṛḍhaṃ bhaktyā śive tava viśeṣataḥ | cittepsitaṃ varaṃ brūhi nādeyaṃ vidyate tava

I am truly pleased—especially with your steadfast devotion to Śiva. Speak the boon your heart desires; for you, there is nothing that cannot be granted.

प्रसन्नःpleased
प्रसन्नः:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootप्रसन्न (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषणम् (अस्मि इति)
अस्मिI am
अस्मि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), उत्तम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
दृढम्firmly
दृढम्:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootदृढ (प्रातिपदिक)
Formअव्ययभावे द्वितीया (adverbial accusative)
भक्त्याby devotion
भक्त्या:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootभक्ति (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन
शिवेin/for Śiva
शिवे:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootशिव (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण/Locative), एकवचन; संबोधनार्थे/विषय-निर्देशे (in/with regard to Śiva)
तवyour
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन
विशेषतःespecially
विशेषतः:
Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootविशेषतस् (अव्यय-प्रातिपदिक)
Formअव्यय (adverb)
चित्त-ईप्सितम्desired in (my) mind
चित्त-ईप्सितम्:
Karma (कर्म)
TypeAdjective
Rootचित्त (प्रातिपदिक) + ईप्सित (कृदन्त-प्रातिपदिक; √आप्/ईप्स्)
Formनपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (चित्तस्य ईप्सितम् = desired by the mind), विशेषणम् (वरम् इति)
वरम्boon
वरम्:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootवर (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन
ब्रूहिtell/say
ब्रूहि:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootब्रू (धातु)
Formलोट्-लकार (Imperative), मध्यम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद
not
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
Formनिषेध-अव्यय (negation particle)
आदेयम्something to be taken/asked (a due)
आदेयम्:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootआदेय (कृदन्त-प्रातिपदिक; आ-√दा)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; कृदन्तः—यत्/अनीयर्-अर्थे (fit to be taken/asked), विधेय-विशेषणम् (विद्यते इति)
विद्यतेexists
विद्यते:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootविद् (धातु)
Formलट्-लकार (Present), प्रथम-पुरुष, एकवचन; आत्मनेपद
तवfor you/of you
तव:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formषष्ठी-विभक्ति, एकवचन

Lord Shiva

Tattva Level: pati

Shiva Form: Sadāśiva

S
Shiva

FAQs

The verse highlights that unwavering bhakti to Śiva draws His grace, where divine favor arises from devotion and culminates in the granting of what supports the devotee’s spiritual aim.

It reflects Saguna Śiva’s compassionate responsiveness: through personal worship—such as Linga-upāsanā—Śiva becomes ‘pleased’ and bestows grace in the form of boons aligned with dharma and devotion.

The takeaway is steadfast bhakti expressed through regular Śiva-pūjā—japa of the Pañcākṣarī (Om Namaḥ Śivāya), and traditional observances like bhasma (tripuṇḍra) and rudrākṣa as supports for focused devotion.