Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

दुर्वाससः तपः-प्रभावः तथा देवाः ब्रह्म-विष्ण्वोः शरणागमनम् | Durvāsā’s Tapas and the Devas’ Appeal to Brahmā and Viṣṇu

य एक ईश्वरः कश्चिदविकारो महाप्रभुः । स मे पुत्रवरं दद्यादिति निश्चितमानसः

ya eka īśvaraḥ kaścidavikāro mahāprabhuḥ | sa me putravaraṃ dadyāditi niścitamānasaḥ

With a mind firmly resolved, he thought: “That One Lord—the changeless, supremely mighty Master—may He grant me the boon of a noble son.”

yaḥwho
yaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootyad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine (पुंलिङ्ग), Nominative (प्रथमा/1), Singular (एकवचन); relative pronoun (यत्-प्रत्यय)
ekaḥone, single
ekaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rooteka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; adjective qualifying īśvaraḥ
īśvaraḥLord
īśvaraḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootīśvara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular
kaścitsome, a certain
kaścit:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeNoun
Rootkim (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; indefinite pronoun (कश्चित्)
avikāraḥunchanging
avikāraḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Roota-vikāra (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; nañ-tatpuruṣa (नञ्-तत्पुरुष): a- (नञ्) + vikāra (विकार)
mahāprabhuḥgreat lord
mahāprabhuḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootmahā + prabhu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; karmadhāraya: mahān prabhuḥ (महान् प्रभुः)
saḥhe
saḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Roottad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; demonstrative pronoun
meof me, my
me:
Ṣaṣṭhī-sambandha (षष्ठी-सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootasmad (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
FormGenitive (षष्ठी/6), Singular; enclitic form
putra-varama boon of a son
putra-varam:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootputra + vara (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Accusative (द्वितीया/2), Singular; tatpuruṣa: putrasya varaḥ (पुत्रस्य वरः)
dadyātmay give
dadyāt:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootdā (धा॒तु)
FormOptative/vidhiliṅ (विधिलिङ्), 3rd person (प्रथमपुरुष), Singular; parasmaipada
itithus
iti:
Vākyārtha-dyotaka (वाक्यार्थ-द्योतक)
TypeIndeclinable
Rootiti (अव्यय)
FormQuotative particle (इति-निपात)
niścita-mānasaḥwith a resolved mind
niścita-mānasaḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootniścita + mānasa (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Nominative, Singular; karmadhāraya: niścitaṃ mānasaṃ yasya (निश्चितं मानसं यस्य) / ‘with resolved mind’

Suta Goswami

Tattva Level: pati

Shiva Form: Īśāna

Sthala Purana: The aspirant’s saṅkalpa crystallizes around the ‘eka īśvara’—the changeless Lord—anticipating the Lord’s boon-bestowal (putra-vara) as an act of anugraha.

Significance: Affirmation of the one changeless Īśvara is itself a purificatory cognition: it reorients desire (putra-kāmanā) toward dependence on Śiva rather than mere karma.

Role: liberating

S
Shiva

FAQs

It highlights niścaya (firm resolve) in approaching Shiva as the One, changeless Lord (Pati). In Shaiva Siddhanta terms, grace arises when devotion becomes steady and goal-directed, even when seeking worldly boons.

Though Shiva is described as avikāra (beyond change), the devotee seeks His compassionate, accessible lordship—typical of Saguna worship through the Linga—where the transcendent Pati responds to prayer through a manifest form.

Make a clear sankalpa (vow) and worship Shiva with focused mind—reciting the Panchakshara “Om Namaḥ Śivāya,” offering bilva leaves, and maintaining disciplined devotion, especially on Mondays or Mahashivratri.