Previous Verse
Next Verse

Shloka 28

गिलासुर-आक्रमणम् तथा शिवसैन्य-समाह्वानम् — The Assault of Gila and Śiva’s Mobilization

प्रमत्तैर्वेतालैस्सुदृढकरतुंडैरपि खगैवृकैर्नानाभेदैश्शवकुणपपूर्णास्यकवलैः । विकीर्णे संग्रामे कनककशिपोर्वंशजनकश्चिरं युद्धं कृत्वा हरिहरमहेन्द्रैश्च विजितः

pramattairvetālaissudṛḍhakaratuṃḍairapi khagaivṛkairnānābhedaiśśavakuṇapapūrṇāsyakavalaiḥ | vikīrṇe saṃgrāme kanakakaśiporvaṃśajanakaściraṃ yuddhaṃ kṛtvā hariharamahendraiśca vijitaḥ

When the battle was thrown into chaos—amid frenzied vetālas, fierce birds with hard, powerful beaks, and wolves of many kinds, their mouths stuffed with morsels of corpses—then the progenitor of Hiraṇyakaśipu’s lineage fought for a long time, but was ultimately defeated by Hari (Viṣṇu), Hara (Śiva), and Mahendra (Indra).

pramattaiḥfrenzied
pramattaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootpramatta (कृदन्त)
Formकृदन्त-क्त (PPP/adj. from pra+mad); Masculine, Instrumental (3rd), Plural; qualifies vetālaiḥ
vetālaiḥby vetālas (ghouls)
vetālaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvetāla (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd), Plural
su-dṛḍha-kara-tuṇḍaiḥwith very strong hands and beaks
su-dṛḍha-kara-tuṇḍaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootsu (अव्यय) + dṛḍha (प्रातिपदिक) + kara (प्रातिपदिक) + tuṇḍa (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष: 'su-dṛḍhe kare tuṇḍe ca yeṣām' (having very strong hands and beaks); Masculine, Instrumental (3rd), Plural; qualifies khagaiḥ
apialso
api:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootapi (अव्यय)
FormParticle (निपात)
khagaiḥby birds
khagaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootkhaga (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd), Plural
vṛkaiḥby wolves
vṛkaiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Rootvṛka (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Instrumental (3rd), Plural
nānā-bhedaiḥof many kinds
nānā-bhedaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootnānā (अव्यय/प्रातिपदिक) + bheda (प्रातिपदिक)
Formकर्मधारय-समास 'nānāvidha-bheda'; Masculine, Instrumental (3rd), Plural; qualifies vṛkaiḥ (and/or khagaiḥ)
śava-kuṇapa-pūrṇa-āsya-kavalaiḥwith mouths full of corpse-morsels
śava-kuṇapa-pūrṇa-āsya-kavalaiḥ:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootśava (प्रातिपदिक) + kuṇapa (प्रातिपदिक) + pūrṇa (प्रातिपदिक) + āsya (प्रातिपदिक) + kavala (प्रातिपदिक)
Formबहुपद-तत्पुरुष: 'śava-kuṇapaiḥ pūrṇam āsyaṃ kavalaśca yeṣām' (whose mouths/morsels are full of corpses/carcasses); Masculine, Instrumental (3rd), Plural; qualifies khagaiḥ/vṛkaiḥ
vikīrṇewhen (it was) scattered
vikīrṇe:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeAdjective
Rootvi + kṝ (धातु) → vikīrṇa (कृदन्त)
Formकृदन्त-क्त (PPP); Locative (7th), Singular; Neuter implied — 'when scattered/disordered'
saṃgrāmein the battle
saṃgrāme:
Adhikaraṇa (अधिकरण)
TypeNoun
Rootsaṃgrāma (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Locative (7th), Singular
kanaka-kaśipoḥof Hiraṇyakaśipu
kanaka-kaśipoḥ:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeNoun
Rootkanaka-kaśipu (प्रातिपदिक)
FormMasculine, Genitive (6th/षष्ठी), Singular
vaṃśa-janakaḥthe progenitor of the lineage
vaṃśa-janakaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeNoun
Rootvaṃśa (प्रातिपदिक) + janaka (प्रातिपदिक)
Formतत्पुरुष-समास (षष्ठी) 'vaṃśasya janakaḥ'; Masculine, Nominative (1st), Singular
ciramfor a long time
ciram:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootciram (अव्यय)
FormAdverb (कालवाचक-अव्यय)
yuddhambattle
yuddham:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootyuddha (प्रातिपदिक)
FormNeuter, Accusative (2nd), Singular
kṛtvāhaving fought/done
kṛtvā:
Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकाल-क्रिया)
TypeIndeclinable
Rootkṛ (धातु) → kṛtvā (क्त्वान्त)
FormAbsolutive (क्त्वा) — 'having done'
hari-hara-mahendraiḥby Hari, Hara, and Mahendra
hari-hara-mahendraiḥ:
Karaṇa (करण)
TypeNoun
Roothari (प्रातिपदिक) + hara (प्रातिपदिक) + mahendra (प्रातिपदिक)
Formद्वन्द्व-समास (इतरेतर) 'hariśca haraśca mahendraśca'; Masculine, Instrumental (3rd), Plural
caand
ca:
Sambandha/Avyaya (सम्बन्ध/अव्यय)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
FormConjunction (समुच्चयबोधक-अव्यय)
vijitaḥwas defeated
vijitaḥ:
Karta (कर्ता)
TypeAdjective
Rootvi + ji (धातु) → vijita (कृदन्त)
Formकृदन्त-क्त (PPP); Masculine, Nominative (1st), Singular; agrees with vaṃśa-janakaḥ

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya)

Tattva Level: pati

Shiva Form: Rudra

S
Shiva
V
Vishnu
I
Indra
V
Vetalas
H
Hiranyakashipu (lineage)

FAQs

The verse portrays the collapse of asuric arrogance: even a powerful progenitor of a demonic line is overcome when the divine powers aligned with dharma—Śiva (Hara), Viṣṇu (Hari), and Indra (Mahendra)—act together. It emphasizes that tamas and violence ultimately consume themselves, while divine order prevails.

By naming Hara as a decisive divine force, the verse supports Saguna Śiva-bhakti—worship of Śiva as the active Lord who destroys impurity and protects cosmic balance. In Linga worship, the devotee remembers Śiva as the remover of fear and the purifier who ends the reign of adharma.

A practical takeaway is fearlessness through japa and purification: recite the Pañcākṣarī ("Om Namaḥ Śivāya") with Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa, contemplating Śiva as Hara who dissolves inner tamas, anger, and pride—the roots of asuric downfall.