Previous Verse
Next Verse

Shloka 84

Niṣādasya Bhillasya Itihāsaḥ — Śivarātri-vrata-prabhāvaḥ

The Hunter’s Account and the Efficacy of the Śivarātri Observance

कां वा गतिं गमिष्यामि पातकं जन्मतः कृतम् । इदानीं चिंतयाम्येवं धिग्धिक् च जीवनं मम

kāṃ vā gatiṃ gamiṣyāmi pātakaṃ janmataḥ kṛtam | idānīṃ ciṃtayāmyevaṃ dhigdhik ca jīvanaṃ mama

“What destiny will I ever reach, when sin has been committed by me from birth? Now I reflect thus—fie, fie upon my very life.”

kāmwhich?
kām:
Viśeṣaṇa (विशेषण)
TypeAdjective
Rootkim (किम् प्रातिपदिक)
Formप्रश्नवाचक-सर्वनाम; स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; ‘गतिम्’ इत्यस्य विशेषण
indeed/ or
:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootvā (अव्यय)
Formअव्यय; विकल्पार्थक (disjunctive/particle)
gatimdestination
gatim:
Karma (कर्म)
TypeNoun
Rootgati (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन
gamiṣyāmishall I go
gamiṣyāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootgam (गम् धातु)
Formलृट् (simple future), उत्तमपुरुष (1st person), एकवचन; परस्मैपद
pātakamsin
pātakam:
Karma (कर्म/‘sin’ as topic/object)
TypeNoun
Rootpātaka (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
janmataḥfrom birth
janmataḥ:
Apādāna (अपादान/ source)
TypeIndeclinable
Rootjanman (प्रातिपदिक)
Formतसिल्-प्रत्ययान्त अव्यय (ablatival adverb); ‘जन्मतः’ = from birth
kṛtamdone/committed
kṛtam:
Kriyā (क्रिया/PPP predicate)
TypeVerb
Rootkṛta (कृत प्रातिपदिक; √kṛ कृ धातु)
Formकृदन्त (क्त-प्रत्यय, past passive participle); नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
idānīmnow
idānīm:
Adhikaraṇa (अधिकरण/ time)
TypeIndeclinable
Rootidānīm (अव्यय)
Formअव्यय; कालवाचक (adverb of time)
cintayāmiI think
cintayāmi:
Kriyā (क्रिया)
TypeVerb
Rootcint (चिन्त् धातु)
Formलट् (present), उत्तमपुरुष (1st), एकवचन; परस्मैपद
evamthus
evam:
Adhikaraṇa (अधिकरण/ manner)
TypeIndeclinable
Rootevam (अव्यय)
Formअव्यय; प्रकारवाचक (adverb)
dhikshame!
dhik:
Sambandha (सम्बन्ध/ exclamation)
TypeIndeclinable
Rootdhik (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दार्थक-उद्गार (interjection of censure)
dhikshame!
dhik:
Sambandha (सम्बन्ध/ exclamation)
TypeIndeclinable
Rootdhik (अव्यय)
Formअव्यय; निन्दार्थक-उद्गार (repetition for emphasis)
caand
ca:
Sambandha (सम्बन्ध)
TypeIndeclinable
Rootca (अव्यय)
Formअव्यय; समुच्चय (conjunction)
jīvanamlife
jīvanam:
Karma (कर्म/thing censured)
TypeNoun
Rootjīvana (प्रातिपदिक)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन
mamamy
mama:
Sambandha (सम्बन्ध/possessor)
TypeNoun
Rootasmad (अस्मद् प्रातिपदिक)
Formसर्वनाम; षष्ठी (6th/genitive), एकवचन

Suta Goswami (narrating a devotee’s lament within the Kotirudra narrative)

Tattva Level: pashu

S
Shiva

FAQs

It expresses intense self-examination (ātma-vicāra) and remorse, a turning point where the soul recognizes bondage (pāśa) caused by pāpa and becomes ready to seek Pati—Lord Shiva—as the liberating refuge through grace and devotion.

Such lament typically precedes śaraṇāgati (surrender). In the Kotirudra context, the devotee’s despair becomes the impetus to approach Saguna Shiva as the Jyotirliṅga—an accessible, compassionate form through which Shiva burns impurities and redirects one toward liberation.

A practical takeaway is repentance followed by steady japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), along with simple Śiva-upacāra such as offering water to the Liṅga, wearing Rudrākṣa, and applying Tripuṇḍra (bhasma) to cultivate purity and surrender.