HomeRig VedaMandala 9Sukta 98Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 9.98

Devata: Soma Pavamāna (Indu)

परि ष्य सुवानो अक्षा इन्दुरव्ये मदच्युतः । धारा य ऊर्ध्वो अध्वरे भ्राजा नैति गव्ययुः ॥

परि॒ ष्य सु॑वा॒नो अ॑क्षा॒ इन्दु॒रव्ये॒ मद॑च्युतः । धारा॒ य ऊ॒र्ध्वो अ॑ध्व॒रे भ्रा॒जा नैति॑ गव्य॒युः ॥

pári ṣyá suvāná akṣā índur avyé máda-cyutaḥ | dhā́rā yá ūrdhvó adhvaré bhrā́jā ná eti gavyayúḥ ||

Pressed, Indu streams through the wool, his rapture not spilling away. The stream that rises upward in the rite goes like a shining one, seeking the luminous herds of light.

परि॑ । स्यः । सु॒वा॒नः । अ॒क्षा॒रिति॑ । इन्दुः॑ । अव्ये॑ । मद॑ऽच्युतः । धारा॑ । यः । ऊ॒र्ध्वः । अ॒ध्व॒रे । भ्रा॒जा । न । एति॑ । ग॒व्य॒ऽयुः ॥परि । स्यः । सुवानः । अक्षारिति । इन्दुः । अव्ये । मदच्युतः । धारा । यः । ऊर्ध्वः । अध्वरे । भ्राजा । न । एति । गव्ययुः ॥pari | syaḥ | suvānaḥ | akṣāriti | induḥ | avye | mada-cyutaḥ | dhārā | yaḥ | ūrdhvaḥ | adhvare | bhrājā | na | eti | gavya-yuḥ

परिaround, all around
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
ष्यhe (this one)
ष्य:
Kartā
TypePronoun
Rootस्य (एष/सः-प्रातिपदिकस्य एन्क्लिटिक-रूपम्)
सुवानःbeing pressed/expressed (Soma)
सुवानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√सु (सुनोति) / सु- (धातु)
अक्षाःaxles; (fig.) wheels/axles
अक्षाः:
Kartā (सहकर्ता/अन्वय-कर्तृ)
TypeNoun
Rootअक्ष (प्रातिपदिकम्)
इन्दुःIndu, the Soma-drop
इन्दुः:
Kartā
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिकम्)
अव्येin/through the sheep’s wool (filter)
अव्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअव्य (प्रातिपदिकम्)
मदच्युतःnot letting the exhilaration/intoxication fall away; unfailing in rapture
मदच्युतः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootमद + √च्युत (√च्यु ‘to fall/move’), समासः
धाराthe stream
धारा:
Kartā
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिकम्)
यःwho/which
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
ऊर्ध्वःupright, rising
ऊर्ध्वः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिकम्)
अध्वरेin the sacrifice/ritual
अध्वरे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअध्वर (प्रातिपदिकम्)
भ्राजाwith brilliance, shiningly
भ्राजा:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootभ्राज् (प्रातिपदिकम्/कृदन्ताधारित-विशेषणम्)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
एतिgoes, moves
एति:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√इ (एति)
गव्ययुःseeking cows/cattle; cow-winning
गव्ययुः:
Kartā (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootगव्य + यु (प्रातिपदिकम्; ‘यु’ = इच्छु/याचक/यु-प्रत्ययान्तः)