HomeRig VedaMandala 9Sukta 96Mantra 20
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 20

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna

मर्यो न शुभ्रस्तन्वं मृजानोऽत्यो न सृत्वा सनये धनानाम् । वृषेव यूथा परि कोशमर्षन्कनिक्रदच्चम्वोरा विवेश ॥

मर्यो॒ न शु॒भ्रस्त॒न्वं॑ मृजा॒नोऽत्यो॒ न सृत्वा॑ स॒नये॒ धना॑नाम् । वृषे॑व यू॒था परि॒ कोश॒मर्ष॒न्कनि॑क्रदच्च॒म्वो॒३॒॑रा वि॑वेश ॥

maryó na śúbhras tanvàṃ mṛjāno ’tyó na sṛ́tvā sanáye dhánānām | vṛ́ṣeva yū́thā pári kóśam árṣan kánikradac camvór ā́ viveśa ||

Like a radiant youth cleansing his own body, like a racer speeding to win the riches, he rushes around the vessel as a bull around the herds; neighing with joy, he enters the two bowls.

मर्यः॑ । न । शु॒भ्रः । त॒न्व॑म् । मृ॒जा॒नः । अत्यः॑ । न । सृत्वा॑ । स॒नये॑ । धना॑नाम् । वृषा॑ऽइव । यू॒था । परि॑ । कोश॑म् । अर्ष॑न् । कनि॑क्रदत् । च॒म्वोः॑ । आ । वि॒वे॒श॒ ॥मर्यः । न । शुभ्रः । तन्वम् । मृजानः । अत्यः । न । सृत्वा । सनये । धनानाम् । वृषाइव । यूथा । परि । कोशम् । अर्षन् । कनिक्रदत् । चम्वोः । आ । विवेश ॥maryaḥ | na | śubhraḥ | tanvam | mṛjānaḥ | atyaḥ | na | sṛtvā | sanaye | dhanānām | vṛṣā-iva | yūthā | pari | kośam | arṣan | kanikradat | camvoḥ | ā | viveśa

मर्यःa young man, hero
मर्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootमर्य (प्रातिपदिक) < PIE *meryo- (युवा/वीर)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
शुभ्रःbright, pure
शुभ्रः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशुभ्र (प्रातिपदिक)
तन्वम्body, self
तन्वम्:
Karma
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
मृजानःcleansing, purifying
मृजानः:
Kartā (स्वकर्तृक क्रिया-विशेषण)
TypeVerb (participle)
Rootमृज् (धातु) ‘मार्जने/शोधने’
अत्यःa steed, racer
अत्यः:
Kartā
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक) ‘अश्व/धावक’
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
सृत्वाhaving run/flowed, having sped
सृत्वा:
— (पूर्वकालिक क्रिया)
TypeVerb (absolutive)
Rootसृ (धातु) ‘सरणे/गमने’
सनयेfor winning, for gain
सनये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootसनि (प्रातिपदिक) < √सन् ‘प्राप्तौ/लाभे’
धनानाम्of riches, of prizes
धनानाम्:
— (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)
वृषाa bull (the strong one)
वृषा:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक) ‘वृषभ/बलवान्’
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
यूथाherds, troops
यूथा:
Karma
TypeNoun
Rootयूथ (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
कोशम्vessel, container (sheath)
कोशम्:
Karma (गत्यर्थे परि-)
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
अर्षन्they rushed, they streamed
अर्षन्:
Kartā
TypeVerb
Rootऋष्/अर्ष् (धातु) ‘गत्यर्थे/वेगे’
कनिक्रदत्it cried aloud, it roared
कनिक्रदत्:
Kartā
TypeVerb
Rootकनिक्रद् (धातु-समुच्चय; √क्रन्द् ‘रुदने/नादे’ का तीव्र/पुनरुक्त रूप)
चम्वोःin/at the two bowls (pressing-vessels)
चम्वोः:
Adhikaraṇa (सप्तमी-अर्थे) / सम्बन्ध (षष्ठी-अर्थे)
TypeNoun
Rootचमू (प्रातिपदिक)
towards, into
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
विवेशhas entered, entered
विवेश:
Kartā
TypeVerb
Rootविश् (धातु) ‘प्रवेशने’