HomeRig VedaMandala 9Sukta 96Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 9.96

Devata: Soma Pavamāna

वृष्टिं दिवः शतधारः पवस्व सहस्रसा वाजयुर्देववीतौ । सं सिन्धुभिः कलशे वावशानः समुस्रियाभिः प्रतिरन्न आयुः ॥

वृ॒ष्टिं दि॒वः श॒तधा॑रः पवस्व सहस्र॒सा वा॑ज॒युर्दे॒ववी॑तौ । सं सिन्धु॑भिः क॒लशे॑ वावशा॒नः समु॒स्रिया॑भिः प्रति॒रन्न॒ आयु॑: ॥

vṛṣṭíṃ diváḥ śatá-dhāraḥ pavasva sahasra-sā́ vāja-yúr deva-vī́tau | sáṃ síndhubhiḥ kalaśé vāvaśānáḥ sám usriyā́bhiḥ prá-tiran na ā́yuḥ ||

Purify yourself as the rain of heaven, hundred-streamed; winning a thousandfold plenitude of force in the gods’ finding. United with the rivers in the vessel, resounding, together with the shining lights, extend and secure our life—lengthening the soul’s term for the work of truth.

वृ॒ष्टिम् । दि॒वः । श॒तऽधा॑रः । प॒व॒स्व॒ । स॒ह॒स्र॒ऽसाः । वा॒ज॒ऽयुः । दे॒वऽवी॑तौ । सम् । सिन्धु॑ऽभिः । क॒लशे॑ । वा॒व॒शा॒नः । सम् । उ॒स्रिया॑भिः । प्र॒ऽति॒र॑न् । नः॒ । आयुः॑ ॥वृष्टिम् । दिवः । शतधारः । पवस्व । सहस्रसाः । वाजयुः । देववीतौ । सम् । सिन्धुभिः । कलशे । वावशानः । सम् । उस्रियाभिः । प्रतिरन् । नः । आयुः ॥vṛṣṭim | divaḥ | śata-dhāraḥ | pavasva | sahasra-sāḥ | vāja-yuḥ | deva-vītau | sam | sindhu-bhiḥ | kalaśe | vāvaśānaḥ | sam | usriyābhiḥ | pra-tiran | naḥ | āyuḥ

वृष्टिम्rain, shower
वृष्टिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवृष्टि- (√वृष् ‘वर्षणे/सिञ्चने’)
दिवःof heaven/sky
दिवः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्-/द्यौ- (प्रातिपदिक)
शतधारःhundred-streamed, having a hundred flows
शतधारः:
कर्तृ (सम्बोधन-रहित विशेषण)
TypeAdjective (bahuvrīhi) / Noun-like epithet
Rootशत- + धार- (√धृ ‘धारणे’)
पवस्वpurify yourself; flow clear
पवस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पू (पवते) ‘पवने/शोधने’
सहस्रसाby thousands; in a thousandfold way
सहस्रसा:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeAdverb/Indeclinable-like (taddhita)
Rootसहस्र- + -सा (तद्धित, ‘सहस्रेण/सहस्रवत्’)
वाजयुःseeking/bringing strength and prize (vāja)
वाजयुः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootवाज- + यु (यु- ‘इच्छु/याचक’ तद्धित/कृदन्त-प्रातिपदिक) अथवा ‘वाज-यु’ स्थिर-प्रातिपदिक
देववीतौin the divine pursuit/rite; in the gods’ seeking
देववीतौ:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव- + वीतु- (√वे/√वी ‘गत्यर्थ/वरण’ → वीतु ‘pursuit/quest/invitation’), समास
सम्together; completely
सम्:
(क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग) अथवा अव्यय
सिन्धुभिःwith the rivers/streams
सिन्धुभिः:
करण
TypeNoun
Rootसिन्धु-
कलशेin the jar/vessel (filtering vat)
कलशे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootकलश-
वावशानःeager/striving, pressing on
वावशानः:
कर्तृ
TypeParticiple (present, intensive/reduplicated)
Root√वश्/√वाश् (वावश्- ‘to desire/strive eagerly’) → वावशान (कृदन्त)
सम्together; fully
सम्:
(क्रिया-विशेषक)
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग) अथवा अव्यय
उस्रिया॑भिःwith the bright ones; with the dawn-cows (radiant streams)
उस्रिया॑भिः:
करण
TypeNoun (collective/adj. used substantively)
Rootउस्रिया- (उस्र ‘dawn/cow’ से; ‘उज्ज्वला/गोसम्बन्धिनी’), प्रातिपदिक
प्रतिरन्they reach; they attain
प्रतिरन्:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√ऋ (ऋणोति/अरति) ‘गत्यर्थ/प्रापणे’ + प्रति
आयुःlife; lifetime
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस्-