HomeRig VedaMandala 9Sukta 95Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 9.95

Devata: Soma Pavamāna

अपामिवेदूर्मयस्तर्तुराणाः प्र मनीषा ईरते सोममच्छ । नमस्यन्तीरुप च यन्ति सं चा च विशन्त्युशतीरुशन्तम् ॥

अ॒पामि॒वेदू॒र्मय॒स्तर्तु॑राणा॒: प्र म॑नी॒षा ई॑रते॒ सोम॒मच्छ॑ । न॒म॒स्यन्ती॒रुप॑ च॒ यन्ति॒ सं चा च॑ विशन्त्युश॒तीरु॒शन्त॑म् ॥

apāmívéd ū́rmayas tarturāṇā́ḥ prá manīṣā́ īrate sómam áccha | namasyántīr úpa ca yánti sám cā́ ca viśanti uśatī́r uśántam ||

Like waves of waters rushing, the seeking inspirations surge toward Soma. Adoring, they come near, they gather, they enter—desiring him who desires (the offering and the ascent).

अ॒पाम्ऽइ॑व । इत् । ऊ॒र्मयः॑ । तर्तु॑राणाः । प्र । म॒नी॒षाः । ई॒र॒ते॒ । सोम॑म् । अच्छ॑ । न॒म॒स्यन्तीः॑ । उप॑ । च॒ । यन्ति॑ । सम् । च॒ । आ । च॒ । वि॒श॒न्ति॒ । उ॒श॒तीः । उ॒शन्त॑म् ॥अपाम्इव । इत् । ऊर्मयः । तर्तुराणाः । प्र । मनीषाः । ईरते । सोमम् । अच्छ । नमस्यन्तीः । उप । च । यन्ति । सम् । च । आ । च । विशन्ति । उशतीः । उशन्तम् ॥apām-iva | it | ūrmayaḥ | tarturāṇāḥ | pra | manīṣāḥ | īrate | somam | accha | namasyantīḥ | upa | ca | yanti | sam | ca | ā | ca | viśanti | uśatīḥ | uśantam

अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
उपमान (simile-marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
ऊर्मयःwaves
ऊर्मयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
तर्तुराणाःstriving to cross, surging onward
तर्तुराणाः:
कर्तृ (ऊर्मयः का विशेषण)
TypeParticiple (Adjective)
Rootतॄ (धातु) → तर्तुराण (परस्मै/आत्मनेपदीय परिप्रास/इंटेन्सिव-परफेक्ट कृदन्त, RV) अथवा ‘तर्तुर’ (intensive base) + -आण
प्रforth, forward
प्र:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootप्र
मनीषाःthoughts, inspirations
मनीषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
ईरतेmove, arise
ईरते:
क्रिया
TypeVerb
Rootईर्/ईर (धातु; ‘to set in motion, to rise’)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
अच्छtowards, to
अच्छ:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअच्छ
नमस्यन्तीःworshipping, paying homage
नमस्यन्तीः:
कर्तृ
TypeParticiple
Rootनमस् (प्रातिपदिक) / नम् (धातु) → नमस्य (नामधातु/denominative) → वर्तमान कृदन्त
उपnear, up to
उप:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootउप
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
यन्तिgo
यन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
सम्together, wholly
सम्:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootसम्
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
to, into
:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable (Preverb)
Root
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Root
विशन्तिenter
विशन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
उशतीःeager, desirous
उशतीः:
कर्तृ (नमस्यन्तीः का विशेषण)
TypeAdjective/Participle
Rootउशत् (प्रातिपदिक; ‘desiring, eager’)
उशन्तम्the desired one / the pleasing one
उशन्तम्:
कर्म (विशन्ति का)
TypeAdjective/Participle
Rootउशत् (प्रातिपदिक; ‘desiring/pleasing’)