HomeRig VedaMandala 9Sukta 92Mantra 6
Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 9.92

Rishi: Rebha Kāśyapa (traditional for RV 9.92; verify in Anukramaṇī/critical edition)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; confirm metrically)

परि सद्मेव पशुमान्ति होता राजा न सत्यः समितीरियानः । सोमः पुनानः कलशाँ अयासीत्सीदन्मृगो न महिषो वनेषु ॥

परि॒ सद्मे॑व पशु॒मान्ति॒ होता॒ राजा॒ न स॒त्यः समि॑तीरिया॒नः । सोम॑: पुना॒नः क॒लशाँ॑ अयासी॒त्सीद॑न्मृ॒गो न म॑हि॒षो वने॑षु ॥

pári sádmeva paśu-mā́nti hótā rājā́ na satyáḥ sám-itīr iyānáḥ | sómaḥ punānáḥ kalaśā́m̐ ayāsīt sī́dan mṛgó na mahíṣo váneṣu ||

He moves about like a Hotṛ among the rich herds, true as a king advancing to the assemblies. Soma, purifying, has come to the jars; he settles like a wild beast, like a great buffalo in the forests—masterful, at home in his own strength.

पर् । सद्म॑ऽइव । प॒शु॒ऽमन्ति॑ । होता॑ । राजा॑ । न । स॒त्यः । सम्ऽइ॑तीः । इ॒या॒नः । सोमः॑ । पु॒ना॒नः । क॒लशा॑न् । अ॒या॒सी॒त् । सीद॑न् । मृ॒गः । न । म॒हि॒षः । वने॑षु ॥पर् । सद्मइव । पशुमन्ति । होता । राजा । न । सत्यः । सम्इतीः । इयानः । सोमः । पुनानः । कलशान् । अयासीत् । सीदन् । मृगः । न । महिषः । वनेषु ॥par | sadma-iva | paśu-manti | hotā | rājā | na | satyaḥ | sam-itīḥ | iyānaḥ | somaḥ | punānaḥ | kalaśān | ayāsīt | sīdan | mṛgaḥ | na | mahiṣaḥ | vaneṣu

परिaround, all about
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
सद्मseat, abode, dwelling
सद्म:
Karma
TypeNoun
Rootसद्मन् (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (अव्यय)
पशुमान्possessing cattle, rich in beasts
पशुमान्:
Kartā
TypeAdjective
Rootपशुमन्त् (प्रातिपदिक)
इतिthus (so-called)
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति (अव्यय)
होताthe Hotṛ-priest, invoker
होता:
Kartā (सम्बन्ध/अप्पोज़िशन to सोमः)
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
Kartā (अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootराजन् (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सत्यःtrue, truthful
सत्यः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक)
समितीin the assembly, in the gathering
समिती:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसमिति (प्रातिपदिक)
ईरियानःmoving, advancing, stirring
ईरियानः:
Kartā (सोमः)
TypeVerb
Rootईर् (धातु) / ईरियान (कृदन्त, शानच्)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पुनानःpurifying himself, being purified
पुनानः:
Kartā (सोमः)
TypeVerb
Rootपू (धातु) / पुनान (कृदन्त, शानच्)
कलशान्jars, vessels (filtering vats)
कलशान्:
Karma
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक)
अयासीत्came, went toward, reached
अयासीत्:
Kartā (सोमः)
TypeVerb
Rootया (धातु) + आ (उपसर्ग)
सीदन्sitting down, settling
सीदन्:
Kartā (सोमः)
TypeVerb
Rootसद् (धातु)
मृगःa wild animal, deer
मृगः:
Kartā (उपमान)
TypeNoun
Rootमृग (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
महिषःbuffalo; mighty bull
महिषः:
Kartā (उपमान)
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
वनेषुin the woods, in the forests
वनेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)