HomeRig VedaMandala 9Sukta 88Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 9.88

Devata: Soma Pavamāna

शुष्मी शर्धो न मारुतं पवस्वानभिशस्ता दिव्या यथा विट् । आपो न मक्षू सुमतिर्भवा नः सहस्राप्साः पृतनाषाण्न यज्ञः ॥

शु॒ष्मी शर्धो॒ न मारु॑तं पव॒स्वान॑भिशस्ता दि॒व्या यथा॒ विट् । आपो॒ न म॒क्षू सु॑म॒तिर्भ॑वा नः स॒हस्रा॑प्साः पृतना॒षाण्न य॒ज्ञः ॥

śuṣmī́ śárdho na mā́rutaṃ pavasvā́nabhiśastā divyā́ yáthā víṭ | ā́po na mákṣū sumatír bhavā naḥ sahásrāpsāḥ pṛtanāṣā́ṇ na yajñáḥ ||

Strong in energy, purify thyself like a Marut-host, unassailed, heavenly as the clan that stands firm. Like waters swiftly, become for us a right and luminous goodwill; thousand-streamed, conquering in battles, like the sacrifice itself.

शु॒ष्मी । शर्धः॑ । न । मारु॑तम् । प॒व॒स्व॒ । अन॑भिऽशस्ता । दि॒व्या । यथा॑ । विट् । आपः॑ । न । म॒क्षु । सु॒ऽम॒तिः । भ॒व॒ । नः॒ । स॒हस्र॑ऽअप्साः । पृ॒त॒ना॒षाट् । न । य॒ज्ञः ॥शुष्मी । शर्धः । न । मारुतम् । पवस्व । अनभिशस्ता । दिव्या । यथा । विट् । आपः । न । मक्षु । सुमतिः । भव । नः । सहस्रअप्साः । पृतनाषाट् । न । यज्ञः ॥śuṣmī | śardhaḥ | na | mārutam | pavasva | anabhi-śastā | divyā | yathā | viṭ | āpaḥ | na | makṣu | su-matiḥ | bhava | naḥ | sahasra-apsāḥ | pṛtanāṣāṭ | na | yajñaḥ

शुष्मीmighty, vigorous
शुष्मी:
Kartā (विशेषणम्—पवस्वान्)
TypeAdjective
Rootशुष्मिन् (प्रातिपदिक) < शुष्म (बल, तेजस्)
शर्धःhost, troop
शर्धः:
Kartā (उपमान-कर्तृ; ‘शर्धो न’)
TypeNoun
Rootशर्धस् (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
मारुतम्Marut-like; belonging to the Maruts
मारुतम्:
Kartā (उपमान; ‘मारुतं’ = मरुतां शर्धः)
TypeAdjective (used substantively)
Rootमारुत (प्रातिपदिक) < मरुत्
पवस्वpurify yourself; flow (as Soma)
पवस्व:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootपू (धातु) ‘पवते’
अनभिशस्ताःunreviled, unaccused
अनभिशस्ताः:
Kartā (विशेषणम्—आपः/देवाः इत्यादि; ‘unaccused’)
TypeAdjective
Rootअन्- + अभिशस्त (कृदन्त/प्रातिपदिक) < √शंस् ‘to accuse/denounce’
दिव्याःheavenly, divine
दिव्याः:
Kartā (विशेषणम्—अनभिशस्ताः)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) < दिव्
यथाas, just as
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा
विट्settlement, clan-community (viṭ)
विट्:
Kartā (उपमान; ‘यथा विट्’)
TypeNoun
Rootविट् (प्रातिपदिक)
आपःwaters
आपः:
Kartā (उपमान; ‘आपो न’)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
like
:
TypeIndeclinable
Root
मक्षुquickly, at once
मक्षु:
TypeIndeclinable
Rootमक्षु
सुमतिःgood thought; favor
सुमतिः:
Kartā (भवतु इत्यर्थे)
TypeNoun
Rootसु- + मति (प्रातिपदिक) < √मन्
भवाbe; become
भवा:
— (क्रिया)
TypeVerb
Rootभू (धातु)
नःfor us; our
नः:
Sampradāna/Adhikaraṇa (हित-सम्बन्धः: ‘for us/our’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
सहस्राप्साःhaving a thousand drops/waters
सहस्राप्साः:
Kartā (विशेषणम्—यज्ञः/सोमः-सम्बद्धाः)
TypeAdjective (bahuvrīhi) / Noun-like
Rootसहस्र + अप्सस् (प्रातिपदिक; ‘waters/drops’)
पृतनाषाण्conquering battles
पृतनाषाण्:
Kartā (विशेषणम्—सहस्राप्साः)
TypeAdjective
Rootपृतना + षाह्/षह् (प्रातिपदिक; ‘conquering’)
like
:
TypeIndeclinable
Root
यज्ञःsacrifice; ritual offering
यज्ञः:
Kartā (उपमान/उपमेय-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक) < √यज्