HomeRig VedaMandala 9Sukta 88Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 9.88

Devata: Soma Pavamāna

अग्निर्न यो वन आ सृज्यमानो वृथा पाजांसि कृणुते नदीषु । जनो न युध्वा महत उपब्दिरियर्ति सोमः पवमान ऊर्मिम् ॥

अ॒ग्निर्न यो वन॒ आ सृ॒ज्यमा॑नो॒ वृथा॒ पाजां॑सि कृणुते न॒दीषु॑ । जनो॒ न युध्वा॑ मह॒त उ॑प॒ब्दिरिय॑र्ति॒ सोम॒: पव॑मान ऊ॒र्मिम् ॥

agnír na yó vána ā́ sṛjyámāno vṛ́thā pā́jāṃsi kṛṇute nadī́ṣu | jáno na yúdhvā maháta úpabdir íyarti sómaḥ pávamāna ū́rmim ||

Like Agni released into the forest, he makes his mights blaze along the rivers. Like a battling people with a great roar, Soma in purification drives forward the wave—an advancing surge of force.

अ॒ग्निः । न । यः । वने॑ । आ । सृ॒ज्यमा॑नः । वृथा॑ । पाजां॑सि । कृ॒णु॒ते॒ । न॒दीषु॑ । जनः॑ । न । युध्वा॑ । म॒ह॒तः । उ॒प॒ब्दिः । इय॑र्ति । सोमः॑ । पव॑मानः । ऊ॒र्मिम् ॥अग्निः । न । यः । वने । आ । सृज्यमानः । वृथा । पाजांसि । कृणुते । नदीषु । जनः । न । युध्वा । महतः । उपब्दिः । इयर्ति । सोमः । पवमानः । ऊर्मिम् ॥agniḥ | na | yaḥ | vane | ā | sṛjyamānaḥ | vṛthā | pājāṃsi | kṛṇute | nadīṣu | janaḥ | na | yudhvā | mahataḥ | upabdiḥ | iyarti | somaḥ | pavamānaḥ | ūrmim

अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
उपमान (तुलना-आधारः)
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वनेin the wood/forest
वने:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवन- (प्रातिपदिक)
towards, forth
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
सृज्यमानःbeing released/let loose, being set in motion
सृज्यमानः:
Kartā (यः … सृज्यमानः)
TypeVerb (participle)
Rootसृज् (धातु) + य (यक्) + मान (शानच्)
वृथाin vain, aimlessly
वृथा:
TypeIndeclinable
Rootवृथा (अव्यय)
पाजांसिstrengths, powers, energies
पाजांसि:
Karma
TypeNoun
Rootपाजस्- (प्रातिपदिक)
कृणुतेmakes, produces
कृणुते:
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
नदीषुin the rivers/streams
नदीषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootनदी- (प्रातिपदिक)
जनःa man, a person
जनः:
उपमान (तुलना-आधारः)
TypeNoun
Rootजन- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
युध्वाhaving fought
युध्वा:
TypeVerb (gerund)
Rootयुध् (धातु) + त्वा (क्त्वा)
महतःof the great (one/thing)
महतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootमहत्- (प्रातिपदिक)
उपब्दिःa roar, loud sound (uproar)
उपब्दिः:
Kartā
TypeNoun
Rootउपब्दि- (प्रातिपदिक; ‘उप-’ + √बद्/बद्- ‘ध्वनौ’ इत्यादि-सम्बद्धः, ‘ध्वनि/गर्जन’ अर्थे)
इयर्तिsets in motion, drives, raises
इयर्ति:
TypeVerb
Rootईर्/इर् (धातु; √ईर् ‘प्रेरणे/गत्यर्थे’)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम- (प्रातिपदिक)
पवमानःpurifying (himself), being purified
पवमानः:
Kartā (सोमः … पवमानः)
TypeVerb (participle)
Rootपू (धातु; ‘पवते’ शुद्धौ) + मान (शानच्)
ऊर्मिम्wave, surge
ऊर्मिम्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्मि- (प्रातिपदिक)