HomeRig VedaMandala 9Sukta 87Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 9.87

Rishi: Unspecified in this excerpt; verse speaks of a paradigmatic seer figure (ṛṣi/vipra/uśanā).
Devata: Soma Pavamāna (indirectly), with strong rishi-gnosis emphasis.
Chandas: Likely Triṣṭubh (requires verification).

ऋषिर्विप्रः पुरएता जनानामृभुर्धीर उशना काव्येन । स चिद्विवेद निहितं यदासामपीच्यं गुह्यं नाम गोनाम् ॥

ऋषि॒र्विप्र॑: पुरए॒ता जना॑नामृ॒भुर्धीर॑ उ॒शना॒ काव्ये॑न । स चि॑द्विवेद॒ निहि॑तं॒ यदा॑सामपी॒च्यं१॒॑ गुह्यं॒ नाम॒ गोना॑म् ॥

ṛṣír vípraḥ puraetā́ jánānām ṛbhúr dhī́ra uśánā kā́vyena | sá cíd viveda níhitaṃ yád āsām apī́cyaṃ gúhyaṃ nā́ma gónām ||

A seer, a luminous thinker, leader before the peoples—fashioner, steadfast, desiring by the poet’s art—he discovered even that which was hidden: the secret inward name of the Rays of Light.

ऋषिः॑ । विप्रः॑ । पु॒रः॒ऽए॒ता । जना॑नाम् । ऋ॒भुः । धीरः॑ उ॒शना॑ । काव्ये॑न । सः । चि॒त् । वि॒वे॒द॒ । निऽहि॑तम् । यत् । आ॒सा॒म् । अ॒पी॒च्य॑म् । गुह्य॑म् । नाम॑ । गोना॑म् ॥ऋषिः । विप्रः । पुरःएता । जनानाम् । ऋभुः । धीरः उशना । काव्येन । सः । चित् । विवेद । निहितम् । यत् । आसाम् । अपीच्यम् । गुह्यम् । नाम । गोनाम् ॥ṛṣiḥ | vipraḥ | puraḥ-etā | janānām | ṛbhuḥ | dhīraḥ | uśanā | kāvyena | saḥ | cit | viveda | ni-hitam | yat | āsām | apīcyam | guhyam | nāma | gonām

ऋषिःseer
ऋषिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋषि- (प्रातिपदिक)
विप्रःinspired poet/priest
विप्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootविप्र- (प्रातिपदिक)
पुरः-एताleader, one who goes in front
पुरः-एता:
कर्तृ
TypeNoun (compound)
Rootपुरः + एता (√इ ‘to go’ से कृत्: एतृ/एता)
जनानाम्of the peoples/men
जनानाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootजन- (प्रातिपदिक)
ऋभुःR̥bhu (the skillful one; name/epithet)
ऋभुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋभु- (प्रातिपदिक)
धीःinsight, inspired thought
धीः:
कर्तृ/विशेषणभाव (apposition)
TypeNoun
Rootधी- (प्रातिपदिक)
उशनाUśanā (Kāvya)
उशना:
कर्तृ (apposition)
TypeProper Noun
Rootउशनस्/उशना- (प्रातिपदिक; उशना काव्य ‘Uśanā Kāvya’)
काव्येनby poetic craft/poetry
काव्येन:
करण
TypeNoun
Rootकाव्य- (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
चित्even, indeed
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
विवेदhe has found/has come to know
विवेद:
क्रिया
TypeVerb
Root√विद् (to know, find)
निहितम्the hidden/placed (thing)
निहितम्:
कर्म
TypeParticiple
Rootनि-√धा (to place, deposit) → निहित (कृत्: क्त)
यत्which
यत्:
कर्म (relative)
TypeRelative Pronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
आसाम्of these (cows)
आसाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
अपिच्यम्to be reached/attained; desirable
अपिच्यम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootअपिच्य- (प्रातिपदिक; ‘अपि-च्य’ = to be sought/attained?)
गुह्यम्secret, hidden
गुह्यम्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootगुह्य- (प्रातिपदिक; from √गुह् ‘to hide’)
नामname
नाम:
कर्म (apposition)
TypeNoun
Rootनामन्- (प्रातिपदिक)
गोनाम्of the cows (or rays)
गोनाम्:
सम्बन्ध (genitive)
TypeNoun
Rootगो- (प्रातिपदिक)