HomeRig VedaMandala 9Sukta 87Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 9.87

Rishi: Unspecified here; hymn-level Anukramaṇī needed.
Devata: Soma Pavamāna elevated to cosmogonic status.
Chandas: Likely Triṣṭubh (requires verification).

स्वायुधः पवते देव इन्दुरशस्तिहा वृजनं रक्षमाणः । पिता देवानां जनिता सुदक्षो विष्टम्भो दिवो धरुणः पृथिव्याः ॥

स्वा॒यु॒धः प॑वते दे॒व इन्दु॑रशस्ति॒हा वृ॒जनं॒ रक्ष॑माणः । पि॒ता दे॒वानां॑ जनि॒ता सु॒दक्षो॑ विष्ट॒म्भो दि॒वो ध॒रुण॑: पृथि॒व्याः ॥

svāyudháḥ pavate devá índur aśastihā́ vṛ́janaṃ rákṣamāṇaḥ | pitā́ devā́nāṃ janitā́ su-dákṣo viṣṭambhó divó dharuṇaḥ pṛthivyā́ḥ ||

Armed with his own power the divine drop flows, slaying the unpraiseworthy and guarding the ordered field. Father of the gods, begetter with perfect skill, he is the firm support of heaven and the sustaining foundation of earth.

सु॒ऽआ॒यु॒धः । प॒व॒ते॒ । दे॒वः । इन्दुः॑ । अ॒श॒स्ति॒ऽहा । वृ॒जन॑म् । रक्ष॑माणः । पि॒ता । दे॒वाना॑म् । ज॒नि॒ता । सु॒ऽदक्षः॑ । वि॒ष्ट॒म्भः । दि॒वः । ध॒रुणः॑ । पृ॒थि॒व्याः ॥सुआयुधः । पवते । देवः । इन्दुः । अशस्तिहा । वृजनम् । रक्षमाणः । पिता । देवानाम् । जनिता । सुदक्षः । विष्टम्भः । दिवः । धरुणः । पृथिव्याः ॥su-āyudhaḥ | pavate | devaḥ | induḥ | aśasti-hā | vṛjanam | rakṣamāṇaḥ | pitā | devānām | janitā | su-dakṣaḥ | viṣṭambhaḥ | divaḥ | dharuṇaḥ | pṛthivyāḥ

स्वायुधःself-armed, having his own weapon
स्वायुधः:
Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्व-आयुध (प्रातिपदिक) / आयुध
पवतेpurifies/flows (as Soma)
पवते:
Kriyā (मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (शोधन)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इन्दुःIndu (Soma-drop)
इन्दुः:
Kartā (देवः इन्दुः—समनाधिकरणम्)
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
अशस्तिहाslayer of un-praise/abuse; destroyer of reproach
अशस्तिहा:
Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-शस्ति-हन् (प्रातिपदिक; हन् धातु से कृत) / √हन्
वृजनम्the hostile band; the evil/obstacle
वृजनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृजन (प्रातिपदिक)
रक्षमाणःprotecting, guarding
रक्षमाणः:
Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्; सहक्रिया)
TypeParticiple
Root√रक्ष् (पालने) → रक्षमान (वर्तमान कृदन्त)
पिताfather
पिता:
Kartā (स्तुत्य-सम्बोधनात्मकः नामपदः)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
जनिताbegetter, progenitor
जनिता:
Kartā (स्तुत्य-समनाधिकरण)
TypeNoun
Root√जन् (जनने) → जनितृ/जनिता (कृत)
सुदक्षःvery skillful, of good power/ability
सुदक्षः:
Kartā (कर्तृपदस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसु-दक्ष (प्रातिपदिक)
विष्टम्भःsupport, prop
विष्टम्भः:
Kartā (स्तुत्य-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootवि-ष्टम्भ (प्रातिपदिक; √स्तम्भ् से भाव/कर्तृवाचक)
दिवःof heaven
दिवः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootद्यौ/दिव् (प्रातिपदिक)
धरुणःholder, firm support
धरुणः:
Kartā (स्तुत्य-समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootधरुण (प्रातिपदिक; √धृ ‘धारणे’ से)
पृथिव्याःof the earth
पृथिव्याः:
Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)