HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 9.86

Rishi: Soma Pavamāna seer-tradition
Devata: Soma Pavamāna (with explicit linkage to Indra)
Chandas: Jagatī

दिवो न सानु स्तनयन्नचिक्रदद्द्यौश्च यस्य पृथिवी च धर्मभिः । इन्द्रस्य सख्यं पवते विवेविदत्सोमः पुनानः कलशेषु सीदति ॥

दि॒वो न सानु॑ स्त॒नय॑न्नचिक्रद॒द्द्यौश्च॒ यस्य॑ पृथि॒वी च॒ धर्म॑भिः । इन्द्र॑स्य स॒ख्यं प॑वते वि॒वेवि॑द॒त्सोम॑: पुना॒नः क॒लशे॑षु सीदति ॥

divó ná sā́nu stanáyann acikradad dyáuś ca yásya pṛthivī́ ca dhárma-bhiḥ | índrasya sákhyaṃ pavate vi-vévidat sómaḥ punānáḥ kalaśéṣu sīdati ||

Like a heavenly summit thundering, he cries out; by his laws heaven and earth stand ordered. Discovering and winning Indra’s comradeship, he flows: Soma, being purified, settles into the cups—so the force of luminous victory may inhabit the prepared vessel.

दि॒वः । न । सानु॑ । स्त॒नय॑न् । अ॒चि॒क्र॒द॒त् । द्यौः । च॒ । यस्य॑ । पृ॒थि॒वी । च॒ । धर्म॑ऽभिः । इन्द्र॑स्य । स॒ख्यम् । प॒व॒ते॒ । वि॒वेवि॑दत् । सोमः॑ । पु॒ना॒नः । क॒लशे॑षु । सी॒द॒ति॒ ॥दिवः । न । सानु । स्तनयन् । अचिक्रदत् । द्यौः । च । यस्य । पृथिवी । च । धर्मभिः । इन्द्रस्य । सख्यम् । पवते । विवेविदत् । सोमः । पुनानः । कलशेषु । सीदति ॥divaḥ | na | sānu | stanayan | acikradat | dyauḥ | ca | yasya | pṛthivī | ca | dharma-bhiḥ | indrasya | sakhyam | pavate | vi-vevidat | somaḥ | punānaḥ | kalaśeṣu | sīdati

दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ ‘स्वर्ग/द्युलोक’)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
सानुridge, summit
सानु:
उपमान (comparand; with न)
TypeNoun
Rootसानु (प्रातिपदिक) अवयव/पर्वत-शिखर
स्तनयन्thundering, roaring
स्तनयन्:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Rootस्तनय् (धातु) ‘गर्ज्/स्तनित’
अचिक्रदत्cried out, roared
अचिक्रदत्:
क्रिया
TypeVerb
Rootक्रन्द्/क्रद् (धातु) ‘रुद्/नाद’
द्यौःthe Sky (Dyaus)
द्यौः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक) ‘द्युलोक/आकाश’
and
:
TypeIndeclinable
Root
यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पृथिवीthe Earth
पृथिवी:
कर्तृ (समुच्चित)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Root
धर्मभिःby (his) supports/laws, by ordinances
धर्मभिः:
करण
TypeNoun
Rootधर्म (प्रातिपदिक) ‘धारण/नियम/आधार’
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सख्यम्friendship, alliance
सख्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक) ‘मैत्री/सखित्व’
पवतेpurifies itself, flows (as purified)
पवते:
क्रिया
TypeVerb
Rootपू (धातु) ‘पवित्रेण शुद्धौ/प्रवाहे’
विवेविदत्found out, attained, won
विवेविदत्:
क्रिया (पूर्वकर्म/परिणाम: ‘having found/attained’)
TypeVerb
Rootविद् (धातु) ‘जान्/विन्द्’ + वि- (उपसर्ग)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पुनानःpurifying himself
पुनानः:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Rootपू (धातु) ‘शुद्धौ’
कलशेषुin the jars, in the vessels
कलशेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootकलश (प्रातिपदिक) ‘घट/पात्र’
सीदतिsits down, settles
सीदति:
क्रिया
TypeVerb
Rootसद् (धातु) ‘उपवेशने/निवासे’