HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 9.86

Rishi: Soma Pavamāna seer-tradition (Anukramaṇī attribution varies by recension for RV 9.86)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī

यज्ञस्य केतुः पवते स्वध्वरः सोमो देवानामुप याति निष्कृतम् । सहस्रधारः परि कोशमर्षति वृषा पवित्रमत्येति रोरुवत् ॥

य॒ज्ञस्य॑ के॒तुः प॑वते स्वध्व॒रः सोमो॑ दे॒वाना॒मुप॑ याति निष्कृ॒तम् । स॒हस्र॑धार॒: परि॒ कोश॑मर्षति॒ वृषा॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रोरु॑वत् ॥

yajñásya ketúḥ pavate svadhvaráḥ sómo devānām úpa yāti niṣkṛtám | sahásra-dhāraḥ pári kośam arṣati vṛ́ṣā pavítram áty eti rórūvat ||

The sign of the sacrifice flows, the Soma whose path is rightly ordered; he approaches the gods’ open space of manifestation. Thousand-streamed, he rushes around the sheath, the strong one; he passes beyond the filter with a resounding cry—an overflowing force of clarified delight.

य॒ज्ञस्य॑ । के॒तुः । प॒व॒ते॒ । सु॒ऽअ॒ध्व॒रः । सोमः॑ । दे॒वाना॑म् । उप॑ । या॒ति॒ । निः॒ऽकृ॒तम् । स॒हस्र॑ऽधारः॑ । परि॑ । कोश॑म् । अ॒र्ष॒ति॒ । वृषा॑ । प॒वित्र॑म् । अति॑ । ए॒ति॒ । रोरु॑वत् ॥यज्ञस्य । केतुः । पवते । सुअध्वरः । सोमः । देवानाम् । उप । याति । निःकृतम् । सहस्रधारः । परि । कोशम् । अर्षति । वृषा । पवित्रम् । अति । एति । रोरुवत् ॥yajñasya | ketuḥ | pavate | su-adhvaraḥ | somaḥ | devānām | upa | yāti | niḥ-kṛtam | sahasra-dhāraḥ | pari | kośam | arṣati | vṛṣā | pavitram | ati | eti | roruvat

यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
केतुःbanner/sign; signal
केतुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकेतु (प्रातिपदिक)
पवतेpurifies/flows (as purified)
पवते:
क्रिया
TypeVerb
Rootपू (धातु) [पवते < पूयते/पवते]
स्वध्वरःhaving a good rite; of good sacrifice
स्वध्वरः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसु-ध्वर (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
देवानाम्of the gods
देवानाम्:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (for/to the gods; genitive relation)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
उपtowards; near
उप:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootउप
यातिgoes/approaches
याति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
निष्कृतम्the prepared/finished (place/goal); the purification/finished work
निष्कृतम्:
कर्म (गत्यर्थे द्वितीया)
TypeNoun/Adjective
Rootनिष्कृत (कृदन्त/प्रातिपदिक; नि: + √कृ)
सहस्रधारःthousand-streamed
सहस्रधारः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootसहस्र-धार (प्रातिपदिक; कर्मधारय-समास)
परिaround
परि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपरि
कोशम्vessel; container
कोशम्:
कर्म (परि-अर्षति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
अर्षतिmoves/rushes
अर्षति:
क्रिया
TypeVerb
Rootऋष्/अर्ष् (धातु) [गत्यर्थ]
वृषाbull; potent one
वृषा:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन्/वृष (प्रातिपदिक)
पवित्रम्the filter; purifier (sieve)
पवित्रम्:
कर्म (अत्येति इत्यस्य)
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
अतिover; beyond
अति:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootअति
एतिgoes
एति:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
रोरुवत्roaringly; with a roar
रोरुवत्:
क्रियाविशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootरोरुवत् (कृदन्त; √रु/रव् ‘to roar’ का तीव्र/पुनरुक्त-आधार)