HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 40
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 40

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/Composite Soma-Pavamāna tradition
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable)

उन्मध्व ऊर्मिर्वनना अतिष्ठिपदपो वसानो महिषो वि गाहते । राजा पवित्ररथो वाजमारुहत्सहस्रभृष्टिर्जयति श्रवो बृहत् ॥

उन्मध्व॑ ऊ॒र्मिर्व॒नना॑ अतिष्ठिपद॒पो वसा॑नो महि॒षो वि गा॑हते । राजा॑ प॒वित्र॑रथो॒ वाज॒मारु॑हत्स॒हस्र॑भृष्टिर्जयति॒ श्रवो॑ बृ॒हत् ॥

únmadhva ūŕmir vanánā atiṣṭhipad apó vásāno mahíṣo ví gāhate | rājā pavítraratho vā́jam ā́ruhat sahásrabhṛṣṭir jayati śrávo bṛhát ||

The wave of sweetness rises and sets the woods trembling; clothed in the waters the mighty one plunges through. The king on the chariot of purification mounts the plenitude of force; with a thousand-edged brilliance he conquers the vast fame of the heights.

उत् । मध्वः॑ । ऊ॒र्मिः । व॒ननाः॑ । अ॒ति॒स्थि॒प॒त् । अ॒पः । वसा॑नः । म॒हि॒षः । वि । गा॒ह॒ते॒ । राजा॑ । प॒वित्र॑ऽरथः । वाज॑म् । आ । अ॒रु॒ह॒त् । स॒हस्र॑ऽभृष्टिः । ज॒य॒ति॒ । श्रवः॑ । बृ॒हत् ॥उत् । मध्वः । ऊर्मिः । वननाः । अतिस्थिपत् । अपः । वसानः । महिषः । वि । गाहते । राजा । पवित्ररथः । वाजम् । आ । अरुहत् । सहस्रभृष्टिः । जयति । श्रवः । बृहत् ॥ut | madhvaḥ | ūrmiḥ | vananāḥ | atisthipat | apaḥ | vasānaḥ | mahiṣaḥ | vi | gāhate | rājā | pavitra-rathaḥ | vājam | ā | aruhat | sahasra-bhṛṣṭiḥ | jayati | śravaḥ | bṛhat

उत्up, forth
उत्:
TypeIndeclinable
Rootउत् (उपसर्ग)
मध्वःof sweetness / of honey
मध्वः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमधु
ऊर्मिःwave, surge
ऊर्मिः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऊर्मि
वननाwoods/forests (things to be won/desired); here: forest(-like) masses
वनना:
कर्म
TypeNoun
Rootवनन (← √वन्/√वन् ‘to win, to desire’), नपुंसक-प्रातिपदिक
अतिष्ठिपत्he over-strode / rose over / stood above
अतिष्ठिपत्:
TypeVerb
Root√स्था (तिष्ठति) + अति-
अपःwaters
अपः:
कर्म
TypeNoun
Rootअप्
वसानःclothing himself, wearing
वसानः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeParticiple
Root√वस् (वसते) / वस् ‘to clothe’
महिषःbull; mighty one (Soma)
महिषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमहिष
विapart, widely, forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
गाहतेhe plunges/enters, wades
गाहते:
TypeVerb
Root√गाह्
राजाking
राजा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootराजन्
पवित्ररथःwhose chariot is the filter; filter-charioted
पवित्ररथः:
कर्तृ (अप्पोजिशन)
TypeNoun
Rootपवित्र-रथ (समास)
वाजम्prize, strength, victory-booty
वाजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाज
आरुहत्he mounted, ascended
आरुहत्:
TypeVerb
Root√रुह् + आ-
सहस्रभृष्टिःhaving a thousand points/edges; thousand-spouted/streamed
सहस्रभृष्टिः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeNoun
Rootसहस्र-भृष्टि (समास)
जयतिhe conquers, wins
जयति:
TypeVerb
Root√जि
श्रवःfame, glory
श्रवः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस्
बृहत्great, lofty
बृहत्:
कर्म (विशेषण)
TypeAdjective
Rootबृहत् (विशेषण)