HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 36
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 36

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/Composite Soma-Pavamāna tradition (Book 9 is largely a collection of Soma hymns from multiple seers)
Devata: Soma Pavamāna (purifying Soma)
Chandas: Jagatī (probable; standard for many RV 9.86 verses)

सप्त स्वसारो अभि मातरः शिशुं नवं जज्ञानं जेन्यं विपश्चितम् । अपां गन्धर्वं दिव्यं नृचक्षसं सोमं विश्वस्य भुवनस्य राजसे ॥

स॒प्त स्वसा॑रो अ॒भि मा॒तर॒: शिशुं॒ नवं॑ जज्ञा॒नं जेन्यं॑ विप॒श्चित॑म् । अ॒पां ग॑न्ध॒र्वं दि॒व्यं नृ॒चक्ष॑सं॒ सोमं॒ विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य रा॒जसे॑ ॥

sapta svasā́ro abhí mā́taraḥ śiśúṃ návaṃ jajñānám jényam vipaścítam | apā́ṃ gandharváṃ divyáṃ nṛcákṣasaṃ sómaṃ víśvasya bhúvanasya rājáse ||

The seven sisters, the Mothers, gather around and bring to birth the new Child—victorious, all-discerning. They reveal Soma, the divine Gandharva in the waters, the seer of men, to be the kingly power of the whole world of becoming.

स॒प्त । स्वसा॑रः । अ॒भि । मा॒तरः॑ । शिशु॑म् । नव॑म् । ज॒ज्ञा॒नम् । जेन्य॑म् । वि॒पः॒ऽचित॑म् । अ॒पाम् । ग॒न्ध॒र्वम् । दि॒व्यम् । नृ॒ऽचक्ष॑सम् । सोम॑म् । विश्व॑स्य । भुव॑नस्य । रा॒जसे॑ ॥सप्त । स्वसारः । अभि । मातरः । शिशुम् । नवम् । जज्ञानम् । जेन्यम् । विपःचितम् । अपाम् । गन्धर्वम् । दिव्यम् । नृचक्षसम् । सोमम् । विश्वस्य । भुवनस्य । राजसे ॥sapta | svasāraḥ | abhi | mātaraḥ | śiśum | navam | jajñānam | jenyam | vipaḥ-citam | apām | gandharvam | divyam | nṛ-cakṣasam | somam | viśvasya | bhuvanasya | rājase

सप्तseven
सप्त:
विशेषणम् (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective (numeral)
Rootसप्तन् (संख्याशब्द)
स्वसारःsisters
स्वसारः:
कर्तृ (जज्ञा-नं प्रति)
TypeNoun
Rootस्वसृ (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
दिशा/सम्बन्ध (माातरः इत्यस्य)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
मातरःmothers
मातरः:
कर्तृ (जज्ञा-नं प्रति)
TypeNoun
Rootमातृ (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
शिशुम्the child
शिशुम्:
कर्म (जज्ञा-नं प्रति)
TypeNoun
Rootशिशु (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
नवम्new
नवम्:
विशेषणम् (कर्मपदस्य)
TypeAdjective
Rootनव (विशेषण-प्रातिपदिक)
जज्ञानम्born, newly produced
जज्ञानम्:
विशेषणम् (कर्मपदस्य)
TypeParticiple (past passive/PPP used adjectivally)
Root√जन् (जनि) + क्त (भूतकृदन्त)
जेन्यम्noble, worthy, of good lineage
जेन्यम्:
विशेषणम् (कर्मपदस्य)
TypeAdjective
Rootजेन्य (विशेषण-प्रातिपदिक; √जि/जन्य-सम्बन्ध)
विपश्चितम्wise, discerning
विपश्चितम्:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootविपश्चित् (विशेषण-प्रातिपदिक)
अपाम्of the waters
अपाम्:
सम्बन्ध (गन्धर्वम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअप्/आप् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
गन्धर्वम्Gandharva (celestial being); here: the Gandharva of the waters
गन्धर्वम्:
कर्म/सम्बोधन-रूपेण स्तुत्यः (सोमं प्रति विशेषण-भावः)
TypeNoun
Rootगन्धर्व (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
दिव्यम्heavenly, divine
दिव्यम्:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootदिव्य (विशेषण-प्रातिपदिक)
नृचक्षसम्having men as his gaze / seeing men; man-observing
नृचक्षसम्:
विशेषणम्
TypeAdjective
Rootनृ-चक्षस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; चक्षस् ‘दृष्टि’)
सोमम्Soma
सोमम्:
कर्म (स्तुत्य/उपस्थाप्यः)
TypeNoun
Rootसोम (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all, of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध (भुवनस्य इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
भुवनस्यof the world, of existence
भुवनस्य:
सम्बन्ध (राजसे इत्यस्य)
TypeNoun
Rootभुवन (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक; √भू)
राजसेas/for the king (to the king)
राजसे:
सम्प्रदान/उद्देश्य (स्तुत्यः—‘राजा’ इति)
TypeNoun (predicative/epithet)
Rootराजन् (पुंलिङ्ग-प्रातिपदिक)