HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 35
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 35

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna (for Indra)
Chandas: Jagatī (probable; verify)

इषमूर्जं पवमानाभ्यर्षसि श्येनो न वंसु कलशेषु सीदसि । इन्द्राय मद्वा मद्यो मदः सुतो दिवो विष्टम्भ उपमो विचक्षणः ॥

इष॒मूर्जं॑ पवमाना॒भ्य॑र्षसि श्ये॒नो न वंसु॑ क॒लशे॑षु सीदसि । इन्द्रा॑य॒ मद्वा॒ मद्यो॒ मद॑: सु॒तो दि॒वो वि॑ष्ट॒म्भ उ॑प॒मो वि॑चक्ष॒णः ॥

íṣam ū́rjaṃ pavamānā́bhy arṣasi śyénō ná vaṃsú kalaśéṣu sīdasi | índrāya mádvā mádyo mádaḥ sutó divó viṣṭámbha upamó vi-cakṣáṇaḥ ||

Bringing food of the soul and its energizing strength, O Pavamāna, thou flowest forth; like a falcon to its nest thou settleth in the bowls. Pressed out, thou art the ecstasy for Indra—intoxicating delight; thou art the support of heaven, supreme and wide-seeing.

इष॑म् । ऊर्ज॑म् । प॒व॒मा॒न॒ । अ॒भि । अ॒र्ष॒सि॒ । श्ये॒नः । न । वंसु॑ । क॒लशे॑षु । सी॒द॒सि॒ । इन्द्रा॑य । मद्वा॑ । मद्यः॑ । मदः॑ । सु॒तः । दि॒वः । वि॒ष्ट॒म्भः । उ॒प॒मः । वि॒ऽच॒क्ष॒णः ॥इषम् । ऊर्जम् । पवमान । अभि । अर्षसि । श्येनः । न । वंसु । कलशेषु । सीदसि । इन्द्राय । मद्वा । मद्यः । मदः । सुतः । दिवः । विष्टम्भः । उपमः । विचक्षणः ॥iṣam | ūrjam | pavamāna | abhi | arṣasi | śyenaḥ | na | vaṃsu | kalaśeṣu | sīdasi | indrāya | madvā | madyaḥ | madaḥ | sutaḥ | divaḥ | viṣṭambhaḥ | upamaḥ | vi-cakṣaṇaḥ

इषम्refreshment, nourishment
इषम्:
Karma
TypeNoun
Rootइष् (इषा) / इषा- (प्रातिपदिक)
ऊर्जम्strength, vital sap
ऊर्जम्:
Karma
TypeNoun
Rootऊर्ज् / ऊर्ज्- (प्रातिपदिक)
पवमानO purifying one (Soma)
पवमान:
Kartā
TypeAdjective (participle)
Rootपू (पुनाति) → पवमान- (कृदन्त, शतृ/शानच्)
अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
अर्षसिyou flow, you rush
अर्षसि:
Kriyā
TypeVerb
Rootऋष्/अर्ष् (गत्यर्थ) धातु
श्येनःa falcon, hawk
श्येनः:
Kartā (उपमान-कर्तृ)
TypeNoun
Rootश्येन- (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Root
वंसुgood, treasure; desirable good
वंसु:
Karma (उपमेय-गमनस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootवंसु- (प्रातिपदिक)
कलशेषुin the jars, in the vessels
कलशेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootकलश- (प्रातिपदिक)
सीदसिyou sit down, settle
सीदसि:
Kriyā
TypeVerb
Rootसद् (सीदति) धातु
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootइन्द्र- (प्रातिपदिक)
मद्वाintoxicating, gladdening
मद्वा:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootमद्वन्त्- (प्रातिपदिक; मद + वन्त्)
मद्यःthe intoxicant; exhilarating drink
मद्यः:
Kartā (विशेषण/संज्ञा)
TypeNoun/Adjective
Rootमद्य- (प्रातिपदिक)
मदःrapture, exhilaration
मदः:
Kartā (विशेषण/भाव)
TypeNoun
Rootमद- (प्रातिपदिक)
सुतःpressed, expressed (Soma)
सुतः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective (past participle)
Rootसु (सुनोति) → सुत- (कृदन्त, क्त)
दिवःof heaven, of the sky
दिवः:
Sambandha (genitive)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ- (प्रातिपदिक)
विष्टम्भःsupport, prop, stay
विष्टम्भः:
Kartā (नामरूपेण)
TypeNoun
Rootस्तम्भ् (वि-स्तम्भ्) → विष्टम्भ- (प्रातिपदिक/कृदन्तभाव)
उपमःhighest, supreme
उपमः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootउपम- (प्रातिपदिक; उप + म)
विचक्षणःclear-sighted, discerning
विचक्षणः:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootविचक्षण- (प्रातिपदिक; वि + चक्ष् ‘to see’)