HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 32
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 32

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna (operating through solar rays and ṛta)
Chandas: Jagatī (probable; verify)

स सूर्यस्य रश्मिभिः परि व्यत तन्तुं तन्वानस्त्रिवृतं यथा विदे । नयन्नृतस्य प्रशिषो नवीयसीः पतिर्जनीनामुप याति निष्कृतम् ॥

स सूर्य॑स्य र॒श्मिभि॒: परि॑ व्यत॒ तन्तुं॑ तन्वा॒नस्त्रि॒वृतं॒ यथा॑ वि॒दे । नय॑न्नृ॒तस्य॑ प्र॒शिषो॒ नवी॑यसी॒: पति॒र्जनी॑ना॒मुप॑ याति निष्कृ॒तम् ॥

sá sū́ryasya raśmí-bhiḥ pári vyata tántuṃ tanvānáḥ tri-vṛ́taṃ yáthā vidé | náyan ṛtásya prá-śiṣo navī́yasīḥ pátir jánīnām úpa yāti niḥ-kṛtám ||

He weaves around with the Sun’s rays, stretching the thread in a triple fashion for right knowing. Leading the ever-new instructions of ṛta, the lord of the races comes near to the clear opening (the released passage).

सः । सूर्य॑स्य । र॒श्मिऽभिः॑ । परि॑ । व्य॒त॒ । तन्तु॑म् । त॒न्वा॒नः । त्रि॒ऽवृत॑म् । यथा॑ । वि॒दे । नय॑न् । ऋ॒तस्य॑ । प्र॒ऽशिषः॑ । नवी॑यसीः । पतिः॑ । जनी॑नाम् । उप॑ । या॒ति॒ । निः॒ऽकृ॒तम् ॥सः । सूर्यस्य । रश्मिभिः । परि । व्यत । तन्तुम् । तन्वानः । त्रिवृतम् । यथा । विदे । नयन् । ऋतस्य । प्रशिषः । नवीयसीः । पतिः । जनीनाम् । उप । याति । निःकृतम् ॥saḥ | sūryasya | raśmi-bhiḥ | pari | vyata | tantum | tanvānaḥ | tri-vṛtam | yathā | vide | nayan | ṛtasya | pra-śiṣaḥ | navīyasīḥ | patiḥ | janīnām | upa | yāti | niḥ-kṛtam

सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (स-आदेशः)
सूर्यस्यof the Sun
सूर्यस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
रश्मिभिःwith rays
रश्मिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootरश्मि (प्रातिपदिक)
परिaround
परि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootपरि
व्यततstretched/spread
व्यतत:
Kriyā
TypeVerb
Root√तन् (तनू) + वि
तन्तुम्the thread
तन्तुम्:
Karma
TypeNoun
Rootतन्तु (प्रातिपदिक)
तन्वानःstretching (himself), extending
तन्वानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√तन् (तनू) → तन्वान (शतृ/शानच्-प्रत्ययः)
त्रिवृतम्threefold, triply-wound
त्रिवृतम्:
Karma
TypeAdjective
Rootत्रिवृत् (प्रातिपदिक; त्रि + √वृत्/वृत्त)
यथाas, just as
यथा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootयथा
विदेhe knows / he finds
विदे:
Kriyā
TypeVerb
Root√विद् (विदँ ज्ञाने)
नयन्leading
नयन्:
Kartā
TypeParticiple
Root√नी (णि) + (वर्तमान कृदन्त) शतृ
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/true rite)
ऋतस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
प्रशिषःof the command/ordinance
प्रशिषः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootप्रशिष् (प्रातिपदिक; प्र + √शास् ‘to command’)
नवीयसीःnewer, more fresh
नवीयसीः:
Kartā
TypeAdjective
Rootनवीयस् (तुलनात्मक-प्रातिपदिक)
पतिःlord
पतिः:
Kartā
TypeNoun
Rootपति (प्रातिपदिक)
जनीनाम्of peoples/tribes
जनीनाम्:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootजनी (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable (Preverb)
Rootउप
यातिgoes, approaches
याति:
Kriyā
TypeVerb
Root√या (याऽ गतौ) + उप
निष्कृतम्the prepared goal / the outlet, completion
निष्कृतम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootनिष्कृत (प्रातिपदिक; नि: + √कृ ‘to make’ → ‘prepared/finished’; also ‘place of exit/goal’)