HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 31
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 31

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; verify)

प्र रेभ एत्यति वारमव्ययं वृषा वनेष्वव चक्रदद्धरिः । सं धीतयो वावशाना अनूषत शिशुं रिहन्ति मतयः पनिप्नतम् ॥

प्र रे॒भ ए॒त्यति॒ वार॑म॒व्ययं॒ वृषा॒ वने॒ष्वव॑ चक्रद॒द्धरि॑: । सं धी॒तयो॑ वावशा॒ना अ॑नूषत॒ शिशुं॑ रिहन्ति म॒तय॒: पनि॑प्नतम् ॥

prá rebhá éty áti vā́ram avyáyaṃ vṛ́ṣā váneṣv áva cakradad háriḥ | sáṃ dhītáyo vāvaśānā́ anūṣata śíśuṃ rihanti matáyaḥ pánipnatam ||

Forward the inspired one goes, beyond the imperishable sieve; the Bull, the tawny force, cries out in the woods of being. The awakened thoughts chant together; the intentions lick and nurture the child, growing in secret intensity.

प्र । रे॒भः । ए॒ति॒ । अति॑ । वार॑म् । अ॒व्यय॑म् । वृषा॑ । वने॑षु । अव॑ । च॒क्र॒द॒त् । हरिः॑ । सम् । धी॒तयः॑ । वा॒व॒शा॒नाः । अ॒नू॒ष॒त॒ । शिशु॑म् । रि॒ह॒न्ति॒ । म॒तयः॑ । पनि॑प्नतम् ॥प्र । रेभः । एति । अति । वारम् । अव्ययम् । वृषा । वनेषु । अव । चक्रदत् । हरिः । सम् । धीतयः । वावशानाः । अनूषत । शिशुम् । रिहन्ति । मतयः । पनिप्नतम् ॥pra | rebhaḥ | eti | ati | vāram | avyayam | vṛṣā | vaneṣu | ava | cakradat | hariḥ | sam | dhītayaḥ | vāvaśānāḥ | anūṣata | śiśum | rihanti | matayaḥ | panipnatam

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
रेभःthe singer/poet (praiser)
रेभः:
Kartā
TypeNoun
Rootरेभ (prātipadika)
एतिgoes
एति:
TypeVerb
Rootइ (dhātu)
अतिover, beyond
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति (upasarga/avyaya)
वारम्enclosure; cover/veil; (also) choice
वारम्:
Karma
TypeNoun
Rootवार (prātipadika)
अव्ययम्imperishable, unchanging
अव्ययम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअव्यय (prātipadika)
वृषाthe bull; the vigorous one
वृषा:
Kartā (apposition to रेभः / subject)
TypeNoun/Adjective
Rootवृषन्/वृष (prātipadika)
वनेषुin the woods/forests
वनेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootवन (prātipadika)
अवdown, off
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (upasarga)
चक्रदत्roared, cried out
चक्रदत्:
TypeVerb
Rootक्रन्द् (dhātu)
हरिःthe tawny one (Soma/steed)
हरिः:
Kartā (subject of चक्रदत्)
TypeNoun
Rootहरि (prātipadika)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (upasarga)
धीतयःthoughts; hymns/insights
धीतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootधीति (prātipadika)
वावशानाःeager, yearning
वावशानाः:
Kartā (qualifier)
TypeParticiple
Rootवाश्/ववश् (dhātu; desiderative/intensive sense ‘to desire/long for’)
अनूषतthey praised/recited
अनूषत:
TypeVerb
Rootवच् (dhātu) with anu- (Vedic: ‘to sound, praise, recite’)
शिशुम्the child; the young one
शिशुम्:
Karma
TypeNoun
Rootशिशु (prātipadika)
रिहन्तिthey lick
रिहन्ति:
TypeVerb
Rootरिह् (dhātu)
मतयःthoughts; devotions
मतयः:
Kartā
TypeNoun
Rootमति (prātipadika)
पनिप्नतम्much-praised; repeatedly celebrated
पनिप्नतम्:
Karma (qualifier)
TypeParticiple
Rootपन्/पण् (dhātu ‘to praise/admire’ or ‘to barter’; here ‘to laud’) with intensive/reduplicated participial formation