HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 29
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 29

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna (identified with solar light)
Chandas: Jagatī (probable; verify)

त्वं समुद्रो असि विश्ववित्कवे तवेमाः पञ्च प्रदिशो विधर्मणि । त्वं द्यां च पृथिवीं चाति जभ्रिषे तव ज्योतींषि पवमान सूर्यः ॥

त्वं स॑मु॒द्रो अ॑सि विश्व॒वित्क॑वे॒ तवे॒माः पञ्च॑ प्र॒दिशो॒ विध॑र्मणि । त्वं द्यां च॑ पृथि॒वीं चाति॑ जभ्रिषे॒ तव॒ ज्योतीं॑षि पवमान॒ सूर्य॑: ॥

tváṃ samudró asi viśvá-vit kavé tavémāḥ páñca pra-díśo ví-dharmaṇi | tváṃ dyā́ṃ ca pṛthivī́ṃ cā́ti jabhriṣe táva jyótīṃṣi pavamāna sū́ryaḥ ||

Thou art the ocean, O all-knowing Seer; thine are the five directions in the wide law. Thou hast borne beyond both heaven and earth; thy lights, O Pavamāna, are the Sun.

त्वम् । स॒मु॒द्रः । अ॒सि॒ । वि॒श्व॒ऽवित् । क॒वे॒ । तव॑ । इ॒माः । पञ्च॑ । प्र॒ऽदिशः॑ । विऽध॑र्मणि । त्वम् । द्याम् । च॒ । पृ॒थि॒वीम् । च॒ । अति॑ । ज॒भ्रि॒षे॒ । तव॑ ज्योतीं॑षि । प॒व॒मा॒न॒ । सूर्यः॑ ॥त्वम् । समुद्रः । असि । विश्ववित् । कवे । तव । इमाः । पञ्च । प्रदिशः । विधर्मणि । त्वम् । द्याम् । च । पृथिवीम् । च । अति । जभ्रिषे । तव ज्योतींषि । पवमान । सूर्यः ॥tvam | samudraḥ | asi | viśva-vit | kave | tava | imāḥ | pañca | pra-diśaḥ | vi-dharmaṇi | tvam | dyām | ca | pṛthivīm | ca | ati | jabhriṣe | tava | jyotīṃṣi | pavamāna | sūryaḥ

त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समुद्रःocean; sea
समुद्रः:
कर्तृ (त्वम्-सम्बन्धि विशेषण/समासार्थे समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(सम्बन्धक क्रिया)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
विश्ववित्all-knowing
विश्ववित्:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootविश्ववित् (प्रातिपदिक; विश्व + विद् ‘to know’)
कवेO sage/poet
कवे:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
तवof you; your
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमाःthese
इमाः:
कर्तृ (विधर्मणि इत्यस्य सह—‘these … are/stand’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण
TypeNumeral
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
प्रदिशःdirections; regions
प्रदिशः:
कर्तृ (इमाः … प्रदिशः)
TypeNoun
Rootप्रदिश् (प्रातिपदिक)
विधर्मणिin/under the ordinance; in the established order
विधर्मणि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootविधर्मन् (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्याम्heaven; sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
पृथिवीम्earth
पृथिवीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
and
:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
अतिover; beyond; exceedingly
अति:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
जभ्रिषेyou have borne/carried
जभ्रिषे:
(मुख्य क्रिया); कर्म = द्याम्, पृथिवीम्
TypeVerb
Rootभृ (धातु) + ज- (परिपूर्ण/अभ्यास; परोक्ष-परफेक्ट)
तवyour
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ज्योतींषिlights; radiances
ज्योतींषि:
कर्तृ (सूर्यः इत्यनेन सह समनाधिकरण/वाक्यविषय)
TypeNoun
Rootज्योतिस् (प्रातिपदिक)
पवमानO purifying one (Pavamāna Soma)
पवमान:
सम्बोधन/विशेषण
TypeAdjective (participle)
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू ‘to purify’ शानच्)
सूर्यःthe sun
सूर्यः:
कर्तृ (ज्योतींषि … सूर्यः—‘the sun (is) your lights’/‘your lights (are) the sun’)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)