Rig Veda 9.86.28: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 28

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/unspecified in provided input

Devata: Soma Pavamāna

Chandas: Jagatī (probable; verify)

Samhita Patha (Devanagari)

तवेमाः प्रजा दिव्यस्य रेतसस्त्वं विश्वस्य भुवनस्य राजसि । अथेदं विश्वं पवमान ते वशे त्वमिन्दो प्रथमो धामधा असि ॥

Transliteration

tavémāḥ pra-jā́ divyásya rétasaḥ tváṃ víśvasya bhúvanasya rājasi | áthédaṃ víśvaṃ pavamāna té vaśé tvám indo prathamó dhāma-dhā́ asi ||

Translation

These births are thine, born of the divine seed; thou rulest over all becoming. Therefore this entire world, O Pavamāna, is under thy mastery; O Indu, thou art the first establisher of the foundations of the planes.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• तव: of you / your
• तव: सम्बन्ध (genitival relation)
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमाः: these
• इमाः: कर्तृ (with implied ‘are’)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• प्रजाः: creatures / offspring
• प्रजाः: कर्तृ (with implied ‘are’)
• Type: Noun
• Root: प्रजा (प्रातिपदिक)

• दिव्यस्य: of the heavenly
• दिव्यस्य: सम्बन्ध (qualifying genitive)
• Type: Adjective
• Root: दिव्य (प्रातिपदिक)

• रेतसः: of the seed / semen
• रेतसः: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: रेतस् (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वस्य: of all / of the whole
• विश्वस्य: सम्बन्ध
• Type: Adjective
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• भुवनस्य: of the world / being
• भुवनस्य: सम्बन्ध
• Type: Noun
• Root: भुवन (प्रातिपदिक)

• राजसि: you rule / reign
• राजसि: क्रिया (of the kartā ‘त्वम्’)
• Type: Verb
• Root: राज् (धातु)

• अथ: then / and now
• अथ: सम्बन्ध/अन्वय (discourse connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)

• इदम्: this
• इदम्: कर्तृ (with implied ‘is’)
• Type: Pronoun (demonstrative)
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• विश्वम्: all (this whole)
• विश्वम्: कर्तृ (with implied ‘is’)
• Type: Adjective used substantively
• Root: विश्व (प्रातिपदिक)

• पवमान: O purifying one (Soma)
• पवमान: सम्बोधन (address)
• Type: Participle (present middle)
• Root: पवमान (कृदन्त; √पू ‘to purify’)

• ते: of you / your
• ते: सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: त्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• वशे: in (your) control / power
• वशे: अधिकरण
• Type: Noun
• Root: वश (प्रातिपदिक)

• त्वम्: you
• त्वम्: कर्तृ
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इन्दो: O Indu (Soma)
• इन्दो: सम्बोधन
• Type: Noun (vocative)
• Root: इन्दु (प्रातिपदिक)

• प्रथमः: first
• प्रथमः: कर्तृ-विशेषण
• Type: Adjective
• Root: प्रथम (प्रातिपदिक)

• धामधा: placing/establishing the abodes (or: having/setting the dwelling-places)
• धामधा: कर्तृ-विशेषण
• Type: Compound / epithet
• Root: धामन् + धा (समास/कृदन्त-प्रयोग; ‘धाम’ + √धा ‘to place’)

• असि: you are
• असि: क्रिया (of the kartā ‘त्वम्’)
• Type: Verb
• Root: अस् (धातु)