HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 28
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 28

Sukta 9.86

Rishi: Unknown/unspecified in provided input
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; verify)

तवेमाः प्रजा दिव्यस्य रेतसस्त्वं विश्वस्य भुवनस्य राजसि । अथेदं विश्वं पवमान ते वशे त्वमिन्दो प्रथमो धामधा असि ॥

तवे॒माः प्र॒जा दि॒व्यस्य॒ रेत॑स॒स्त्वं विश्व॑स्य॒ भुव॑नस्य राजसि । अथे॒दं विश्वं॑ पवमान ते॒ वशे॒ त्वमि॑न्दो प्रथ॒मो धा॑म॒धा अ॑सि ॥

tavémāḥ pra-jā́ divyásya rétasaḥ tváṃ víśvasya bhúvanasya rājasi | áthédaṃ víśvaṃ pavamāna té vaśé tvám indo prathamó dhāma-dhā́ asi ||

These births are thine, born of the divine seed; thou rulest over all becoming. Therefore this entire world, O Pavamāna, is under thy mastery; O Indu, thou art the first establisher of the foundations of the planes.

तव॑ । इ॒माः । प्र॒ऽजाः । दि॒व्यस्य॑ । रेत॑सः । त्वम् । विश्व॑स्य । भुव॑नस्य । रा॒ज॒सि॒ । अथ॑ । इ॒दम् । विश्व॑म् । प॒व॒मा॒न॒ । ते॒ । वशे॑ । त्वम् । इ॒न्दो॒ इति॑ । प्र॒थ॒मः । धा॒म॒ऽधाः । अ॒सि॒ ॥तव । इमाः । प्रजाः । दिव्यस्य । रेतसः । त्वम् । विश्वस्य । भुवनस्य । राजसि । अथ । इदम् । विश्वम् । पवमान । ते । वशे । त्वम् । इन्दो इति । प्रथमः । धामधाः । असि ॥tava | imāḥ | pra-jāḥ | divyasya | retasaḥ | tvam | viśvasya | bhuvanasya | rājasi | atha | idam | viśvam | pavamāna | te | vaśe | tvam | indo iti | prathamaḥ | dhāma-dhāḥ | asi

तवof you / your
तव:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इमाःthese
इमाः:
कर्तृ (with implied ‘are’)
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रजाःcreatures / offspring
प्रजाः:
कर्तृ (with implied ‘are’)
TypeNoun
Rootप्रजा (प्रातिपदिक)
दिव्यस्यof the heavenly
दिव्यस्य:
सम्बन्ध (qualifying genitive)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक)
रेतसःof the seed / semen
रेतसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरेतस् (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वस्यof all / of the whole
विश्वस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
भुवनस्यof the world / being
भुवनस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक)
राजसिyou rule / reign
राजसि:
क्रिया (of the kartā ‘त्वम्’)
TypeVerb
Rootराज् (धातु)
अथthen / and now
अथ:
सम्बन्ध/अन्वय (discourse connector)
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
इदम्this
इदम्:
कर्तृ (with implied ‘is’)
TypePronoun (demonstrative)
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वम्all (this whole)
विश्वम्:
कर्तृ (with implied ‘is’)
TypeAdjective used substantively
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
पवमानO purifying one (Soma)
पवमान:
सम्बोधन (address)
TypeParticiple (present middle)
Rootपवमान (कृदन्त; √पू ‘to purify’)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वशेin (your) control / power
वशे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवश (प्रातिपदिक)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
प्रथमःfirst
प्रथमः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
धामधाplacing/establishing the abodes (or: having/setting the dwelling-places)
धामधा:
कर्तृ-विशेषण
TypeCompound / epithet
Rootधामन् + धा (समास/कृदन्त-प्रयोग; ‘धाम’ + √धा ‘to place’)
असिyou are
असि:
क्रिया (of the kartā ‘त्वम्’)
TypeVerb
Rootअस् (धातु)