HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 23
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 23

Sukta 9.86

Devata: Soma Pavamāna; mythic associates: Angirases, Indra
Chandas: Jagatī (probable; requires verification)

अद्रिभिः सुतः पवसे पवित्र आँ इन्दविन्द्रस्य जठरेष्वाविशन् । त्वं नृचक्षा अभवो विचक्षण सोम गोत्रमङ्गिरोभ्योऽवृणोरप ॥

अद्रि॑भिः सु॒तः प॑वसे प॒वित्र॒ आँ इन्द॒विन्द्र॑स्य ज॒ठरे॑ष्वावि॒शन् । त्वं नृ॒चक्षा॑ अभवो विचक्षण॒ सोम॑ गो॒त्रमङ्गि॑रोभ्योऽवृणो॒रप॑ ॥

ádribhiḥ sutáḥ pavase pavítra ā́ índav índrasya jaṭháreṣv āviśán | tváṃ nṛcákṣā abhavo vi-cakṣaṇa soma gótram áṅgirobhyo ’vṛṇor ápa ||

Pressed by the stones, you purify yourself, O Indu, entering the strainer; entering Indra’s bellies. You became the seer of men, wide-seeing Soma; you opened the concealed ‘cow-pen’ for the Angirases.

अद्रि॑ऽभिः । सु॒तः । प॒व॒से॒ । प॒वित्रे॑ । आ । इन्दो॒ इति॑ । इन्द्र॑स्य । ज॒ठरे॑षु । आ॒ऽवि॒शन् । त्वम् । नृ॒ऽचक्षाः॑ । अ॒भ॒वः॒ । वि॒ऽच॒क्ष॒ण॒ । सोम॑ । गो॒त्रम् । अङ्गि॑रःऽभ्यः । अ॒वृ॒णोः॒ । अप॑ ॥अद्रिभिः । सुतः । पवसे । पवित्रे । आ । इन्दो इति । इन्द्रस्य । जठरेषु । आविशन् । त्वम् । नृचक्षाः । अभवः । विचक्षण । सोम । गोत्रम् । अङ्गिरःभ्यः । अवृणोः । अप ॥adri-bhiḥ | sutaḥ | pavase | pavitre | ā | indo iti | indrasya | jaṭhareṣu | ā-viśan | tvam | nṛ-cakṣāḥ | abhavaḥ | vi-cakṣaṇa | soma | gotram | aṅgiraḥ-bhyaḥ | avṛṇoḥ | apa

अद्रिभिःwith stones (pressing-stones)
अद्रिभिः:
करण
TypeNoun
Rootअद्रि (प्रातिपदिक)
सुतःpressed, expressed
सुतः:
कर्तृ (पवसे इत्यस्य कर्ता)
TypeAdjective/Participle
Root√सु (सुनोति) → सुत (कृदन्त)
पवसेyou purify/flow (as Soma)
पवसे:
क्रिया
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (पवते)
पवित्रेin/through the filter (sieve)
पवित्रे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
towards, into
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
इन्दोO Indu (Soma-drop)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
जठरेषुin the bellies (stomachs)
जठरेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
आविशन्entered
आविशन्:
क्रिया
TypeVerb
Root√विश् (विशति)
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नृचक्षाःman-seeing, seeing men
नृचक्षाः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootनृ-चक्षस् (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास; प्रातिपदिक)
अभवःyou became
अभवः:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भवति)
विचक्षणO discerning one
विचक्षण:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootविचक्षण (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
गोत्रम्the enclosure/cow-pen (Vala cave)
गोत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगोत्र (प्रातिपदिक)
अङ्गिरोभ्यःto/for the Aṅgirases
अङ्गिरोभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअङ्गिरस् (प्रातिपदिक)
अवृणोःyou opened/uncovered
अवृणोः:
क्रिया
TypeVerb
Root√वृ (वृणोति) / √वृ (choose/open) → वृणोति
अपaway, forth
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)