HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 20
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 20

Sukta 9.86

Devata: Soma Pavamāna; secondary powers: Trita, Indra, Vayu
Chandas: Jagatī (probable; requires verification)

मनीषिभिः पवते पूर्व्यः कविर्नृभिर्यतः परि कोशाँ अचिक्रदत् । त्रितस्य नाम जनयन्मधु क्षरदिन्द्रस्य वायोः सख्याय कर्तवे ॥

म॒नी॒षिभि॑: पवते पू॒र्व्यः क॒विर्नृभि॑र्य॒तः परि॒ कोशाँ॑ अचिक्रदत् । त्रि॒तस्य॒ नाम॑ ज॒नय॒न्मधु॑ क्षर॒दिन्द्र॑स्य वा॒योः स॒ख्याय॒ कर्त॑वे ॥

manīṣíbhiḥ pavate pū́rvyaḥ kavír nṛ́bhir yatáḥ pári kośā́ṃ acikradat | tritásya nā́ma janáyan mádhu kṣárad índrasya vāyóḥ sakhyā́ya kártave ||

With the illumined understandings he purifies himself, the ancient seer; supported by the human powers he ranges around the vessels. Bringing to birth the name of Trita, he drips sweetness—so as to establish the friendship of Indra and Vayu.

म॒नी॒षिऽभिः॑ । प॒व॒ते॒ । पू॒र्व्यः । क॒विः । नृऽभिः॑ । य॒तः । परि॑ । कोशा॑न् । अ॒चि॒क्र॒द॒त् । त्रि॒तस्य॑ । नाम॑ । ज॒नय॑न् । मधु॑ । क्षर॑त् । इन्द्र॑स्य । वा॒योः । स॒ख्याय॑ । कर्त॑वे ॥मनीषिभिः । पवते । पूर्व्यः । कविः । नृभिः । यतः । परि । कोशान् । अचिक्रदत् । त्रितस्य । नाम । जनयन् । मधु । क्षरत् । इन्द्रस्य । वायोः । सख्याय । कर्तवे ॥manīṣi-bhiḥ | pavate | pūrvyaḥ | kaviḥ | nṛ-bhiḥ | yataḥ | pari | kośān | acikradat | tritasya | nāma | janayan | madhu | kṣarat | indrasya | vāyoḥ | sakhyāya | kartave

मनीषिभिःby/with the sages (thoughtful seers)
मनीषिभिः:
करण
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक) < मनीषा
पवतेpurifies/flows (as Soma)
पवते:
कर्तृ (स्वयं) / क्रिया
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (शुद्धौ)
पूर्व्यःancient, primeval
पूर्व्यः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootपूर्व्य (प्रातिपदिक) < पूर्व
कविःthe seer/poet (Soma)
कविः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
नृभिःby/with men
नृभिः:
करण
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
यतःfrom where, whence
यतः:
अपादान (स्रोत/उद्गम) / सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootयतस् (अव्यय; यद्-प्रातिपदिक-सम्बन्ध)
परिaround, all around
परि:
(क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable
Rootपरि (उपसर्ग/अव्यय)
कोशान्vessels, tubs (Soma-containers)
कोशान्:
कर्म
TypeNoun
Rootकोश (प्रातिपदिक)
अचिक्रदत्he cried out/roared
अचिक्रदत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्रन्द् (क्रन्दने) with reduplication (चि-क्रद-) + अ- (augment)
त्रितस्यof Trita
त्रितस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootत्रित (प्रातिपदिक; देव/ऋषि-नाम)
नामname
नाम:
कर्म
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
जनयन्generating, producing
जनयन्:
कर्तृ (सहक्रिया) / क्रियाविशेषण
TypeVerb
Root√जन् (जनने) → causative √जनय्; वर्तमान-कृदन्त
मधुsweetness, honey (sweet Soma)
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
क्षरत्flows, streams
क्षरत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√क्षर् (स्रवणे)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वायोःof Vāyu
वायोः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
सख्यायfor friendship, for companionship
सख्याय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक) < सखि
कर्तवेto do, to accomplish
कर्तवे:
प्रयोजन (क्रियार्थ) / सम्प्रदान-सम्बन्ध
TypeVerb
Root√कृ (करणे) → कर्तृ (कर्तव्) infinitive