HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 18
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 18

Sukta 9.86

Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable; requires verification)

आ नः सोम संयतं पिप्युषीमिषमिन्दो पवस्व पवमानो अस्रिधम् । या नो दोहते त्रिरहन्नसश्चुषी क्षुमद्वाजवन्मधुमत्सुवीर्यम् ॥

आ न॑: सोम सं॒यतं॑ पि॒प्युषी॒मिष॒मिन्दो॒ पव॑स्व॒ पव॑मानो अ॒स्रिध॑म् । या नो॒ दोह॑ते॒ त्रिरह॒न्नस॑श्चुषी क्षु॒मद्वाज॑व॒न्मधु॑मत्सु॒वीर्य॑म् ॥

ā́ naḥ soma saṃyátaṃ pipyúṣīm íṣam indo pavasva pavamāno asrídham | yā́ no dóhate trír áhan ásaścuṣī kṣúmad vājávan mádhumat suvī́ryam ||

Come to us, O Soma, with controlled abundance—an expanding impulsion of force. O Indu, purify yourself, O Pavamāna, without failure: she who milks for us thrice a day, unexhausted, yields a plenitude with strength, with the prize of force, with sweetness, with heroic power.

आ । नः॒ । सो॒म॒ । स॒म्ऽयत॑म् । पि॒प्युषी॑म् । इष॑म् । इन्दो॒ इति॑ । पव॑स्व । पव॑मानः । अ॒स्रिध॑म् । या । नः॒ । दोह॑ते । त्रिः । अह॑न् । अस॑श्चुषी । क्षु॒ऽमत् । वाज॑ऽवत् । मधु॑ऽमत् । सु॒ऽवीर्य॑म् ॥आ । नः । सोम । सम्यतम् । पिप्युषीम् । इषम् । इन्दो इति । पवस्व । पवमानः । अस्रिधम् । या । नः । दोहते । त्रिः । अहन् । असश्चुषी । क्षुमत् । वाजवत् । मधुमत् । सुवीर्यम् ॥ā | naḥ | soma | sam-yatam | pipyuṣīm | iṣam | indo iti | pavasva | pavamānaḥ | asridham | yā | naḥ | dohate | triḥ | ahan | asaścuṣī | kṣu-mat | vāja-vat | madhu-mat | su-vīryam

hither; towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (upasarga) / ā (avyaya)
नःof us; our
नः:
सम्बन्ध (possessor)
TypePronoun
Rootअस्मद्
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम- (prātipadika)
संयतम्well-held; well-controlled; gathered
संयतम्:
विशेषण (of the requested gift/food)
TypeAdjective/Participle
Rootसम्-यम् (dhātu √यम् ‘to restrain/hold’) → संयत (ppp)
पिप्युषीम्swelling; abundant; full
पिप्युषीम्:
विशेषण (of इषम्)
TypeParticiple (Adjectival)
Root√प्यै/पि (Vedic: ‘to swell, be full, abound’) → पिप्युषी (perf. act. ptc. f.)
इषम्refreshment; nourishment; strength
इषम्:
कर्म (object of ‘bring/come with’)
TypeNoun
Rootइष्/इषा- (prātipadika)
इन्दोO Indu (Soma-drop)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु- (prātipadika)
पवस्वpurify yourself; flow purified
पवस्व:
क्रिया
TypeVerb
Root√पू (pū ‘to purify’) → पवते
पवमानःpurifying; being purified
पवमानः:
कर्तृ (agent, Soma)
TypeParticiple
Root√पू (pū) → पवमान (pres. mid. ptc.)
अस्रिधम्unfailing; unerring
अस्रिधम्:
कर्म/प्राप्य (that which is to be obtained/produced)
TypeAdjective
Rootअ- + स्रिध् (prātipadika from √स्रिध् ‘to fail, be lax, be treacherous’) → अस्रिध
याwhich (she/that)
या:
कर्तृ (of दोहते)
TypeRelative pronoun
Rootयद्
नःto us
नः:
सम्प्रदान (recipient)
TypePronoun
Rootअस्मद्
दोहतेmilks; yields
दोहते:
क्रिया
TypeVerb
Root√दुह् (to milk) → दोहते
त्रिःthrice
त्रिः:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootत्रिस् (indeclinable numeral)
अहन्day
अहन्:
अधिकरण (time)
TypeNoun
Rootअहन्- (prātipadika)
असश्चुषीnot lagging behind; not failing to accompany
असश्चुषी:
विशेषण (of या)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootअ- + √सच्/सञ्च् (Vedic ‘to follow, accompany, cling’) → सश्चुषी (ptc. f.)
क्षुमत्nourishing; rich in food
क्षुमत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootक्षु- / क्षुम् (prātipadika ‘food, nourishment’)
वाजवत्prize-bearing; strength-giving
वाजवत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootवाज- (prātipadika ‘prize, strength’) + -वत्
मधुमत्sweet; honeyed
मधुमत्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootमधु- (prātipadika ‘honey, sweetness’) + -मत्
सुवीर्यम्good heroism; excellent manly power
सुवीर्यम्:
कर्म (thing yielded/obtained)
TypeNoun/Adjective
Rootसु- + वीर्य- (prātipadika ‘manly power, heroism’)