HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 15
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 15

Sukta 9.86

Rishi: Soma Pavamāna seer-tradition
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī

सो अस्य विशे महि शर्म यच्छति यो अस्य धाम प्रथमं व्यानशे । पदं यदस्य परमे व्योमन्यतो विश्वा अभि सं याति संयतः ॥

सो अ॑स्य वि॒शे महि॒ शर्म॑ यच्छति॒ यो अ॑स्य॒ धाम॑ प्रथ॒मं व्या॑न॒शे । प॒दं यद॑स्य पर॒मे व्यो॑म॒न्यतो॒ विश्वा॑ अ॒भि सं या॑ति सं॒यत॑: ॥

só asya viśé máhi śárma yacchati yó asya dhā́ma prathamáṃ vyānáśe | padáṃ yád asya paramé vyòmani atáḥ víśvā abhí sáṃ yāti saṃ-yatáḥ ||

He gives to this people a great peace and shelter—he who first attains his home. When his step is in the highest heaven, then from that height all things move toward him in a gathered harmony: the whole nature is yoked to the truth-center established above.

सः । अ॒स्य॒ । वि॒शे । महि॑ । शर्म॑ । य॒च्छ॒ति॒ । यः । अ॒स्य॒ । धाम॑ । प्र॒थ॒मम् । वि॒ऽआ॒न॒शे । प॒दम् । यत् । अ॒स्य॒ । प॒र॒मे । विऽओ॑मनि । अतः॑ । विश्वाः॑ । अ॒भि । सम् । या॒ति॒ । स॒म्ऽयतः॑ ॥सः । अस्य । विशे । महि । शर्म । यच्छति । यः । अस्य । धाम । प्रथमम् । विआनशे । पदम् । यत् । अस्य । परमे । विओमनि । अतः । विश्वाः । अभि । सम् । याति । सम्यतः ॥saḥ | asya | viśe | mahi | śarma | yacchati | yaḥ | asya | dhāma | prathamam | vi-ānaśe | padam | yat | asya | parame | vi-omani | ataḥ | viśvāḥ | abhi | sam | yāti | sam-yataḥ

सःhe (that one)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → स
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विशेto the clan/people
विशे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootविś् (प्रातिपदिक: विश् ‘clan/settlement/people’)
महिgreatly; great
महि:
विशेषण (adverbial)
TypeIndeclinable
Rootमहि (अव्यय; from मह्/मह (great))
शर्मshelter; protection; comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यच्छतिgives; grants
यच्छति:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (धातु)
यःwho
यः:
कर्तृ (relative)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धामabode; station; ordinance (seat)
धाम:
कर्म
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)
प्रथमम्first; foremost
प्रथमम्:
विशेषण
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
व्यानशेhas reached; has attained
व्यानशे:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (धातु) + वि-आन (व्यानश् ‘to reach/attain, pervade’)
पदम्step; footing; place
पदम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
सम्बन्ध (relative)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him/its
अस्य:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
परमेin the highest
परमे:
अधिकरण (locative qualifier)
TypeAdjective
Rootपरम (प्रातिपदिक)
व्योमन्in the sky; in the highest heaven
व्योमन्:
अधिकरण
TypeNoun
Rootव्योमन् (प्रातिपदिक)
यतःfrom where; whence
यतः:
अपादान (source)
TypeIndeclinable (relative adverb)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वाःall (of them)
विश्वाः:
कर्तृ
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
अभिtowards; unto
अभि:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ
TypeIndeclinable
Rootअभि (उपसर्ग/अव्यय)
सम्together; completely
सम्:
क्रियाविशेषण/उपसर्गार्थ
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
यातिgoes; comes; proceeds
याति:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
संयतःrestrained; well-controlled; gathered in
संयतः:
विशेषण
TypeAdjective/Participle
Rootयम् (धातु) → संयत (कृदन्त, past passive participle) with सम्-उपसर्ग