Rig Veda 9.86.13: Mandala 9, Sukta 86, Mantra 13

Sukta 9.86

Rishi: Soma Pavamāna seer-tradition

Devata: Soma Pavamāna (for Indra)

Chandas: Jagatī

Samhita Patha (Devanagari)

अयं मतवाञ्छकुनो यथा हितोऽव्ये ससार पवमान ऊर्मिणा । तव क्रत्वा रोदसी अन्तरा कवे शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ॥

Transliteration

ayáṃ matávāñ śakunó yáthā hitó ’ávyē sasāra pávamāna ū́rmiṇā | táva krátvā rodasī́ ántarā kave śúcir dhiyā́ pavate sóma índra te ||

Translation

This inspired one, like a bird set free, has rushed through the wool with his wave. By your will, O seer, between the two worlds he flows—Soma, pure in thought—for you, O Indra: an ascent of clarified delight that moves in the mid-space of the being.

Ask anything about this verse...Ask

Word by Word

• अयम्: this (one)
• अयम्: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• मतवान्: wise, thoughtful
• मतवान्: Kartā (विशेषणम्) अथवा कर्तृविशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: मतवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्ययः) / √मन् (मन्यते) भावार्थे

• शकुनः: a bird
• शकुनः: Kartā (उपमान-कर्तृ) अथवा उपमा-प्रयोगे प्रथमा
• Type: Noun
• Root: शकुन (प्रातिपदिक)

• यथा: as, like
• यथा: —
• Type: Indeclinable
• Root: यथा (अव्यय)

• हि: indeed
• हि: —
• Type: Indeclinable
• Root: हि (निपात)

• हितः: placed, set
• हितः: Kartā (विशेषणम्) अथवा कर्तृविशेषणम्
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √धा (धत्ते) → हित (कृदन्त; क्त) / ‘placed’

• अव्ये: in/among the sheep (wool)
• अव्ये: Adhikaraṇa
• Type: Noun
• Root: अवि (प्रातिपदिक)

• ससार: has flowed, has run
• ससार: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √सृ (सरति)

• पवमानः: purifying (Soma)
• पवमानः: Kartā (सोमस्य विशेषणम्) अथवा कर्तृविशेषणम्
• Type: Participle (Adjective)
• Root: √पू (पवते) → पवमान (शतृ/शानच्-वर्तमानकृदन्त)

• ऊर्मिणा: with a wave/surge
• ऊर्मिणा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: ऊर्मि (प्रातिपदिक)

• तव: of you, your
• तव: सम्बन्ध (Genitive) / कर्तृसम्बन्धः
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• क्रत्वा: by (your) power/resolve
• क्रत्वा: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: क्रतु (प्रातिपदिक)

• रोदसी: the two worlds (heaven and earth)
• रोदसी: Karma
• Type: Noun
• Root: रोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)

• अन्तरा: between, within
• अन्तरा: Adhikaraṇa (देशवाचक) अथवा क्रियाविशेषणम्
• Type: Indeclinable
• Root: अन्तरा (अव्यय/उपसर्गवत्)

• कवे: O seer
• कवे: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: कवि (प्रातिपदिक)

• शुचिः: bright, pure
• शुचिः: Kartā (विशेषणम्) अथवा कर्तृविशेषणम्
• Type: Adjective
• Root: शुचि (प्रातिपदिक)

• धिया: with thought/insight
• धिया: Karaṇa
• Type: Noun
• Root: धी (प्रातिपदिक)

• पवते: purifies itself, flows (purifying)
• पवते: Kriyā
• Type: Verb
• Root: √पू (पवते)

• सोमः: Soma
• सोमः: Kartā
• Type: Noun
• Root: सोम (प्रातिपदिक)

• इन्द्र: O Indra
• इन्द्र: Sambodhana
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• ते: for you, to you
• ते: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)