HomeRig VedaMandala 9Sukta 86Mantra 13
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 13

Sukta 9.86

Rishi: Soma Pavamāna seer-tradition
Devata: Soma Pavamāna (for Indra)
Chandas: Jagatī

अयं मतवाञ्छकुनो यथा हितोऽव्ये ससार पवमान ऊर्मिणा । तव क्रत्वा रोदसी अन्तरा कवे शुचिर्धिया पवते सोम इन्द्र ते ॥

अ॒यं म॒तवा॑ञ्छकु॒नो यथा॑ हि॒तोऽव्ये॑ ससार॒ पव॑मान ऊ॒र्मिणा॑ । तव॒ क्रत्वा॒ रोद॑सी अन्त॒रा क॑वे॒ शुचि॑र्धि॒या प॑वते॒ सोम॑ इन्द्र ते ॥

ayáṃ matávāñ śakunó yáthā hitó ’ávyē sasāra pávamāna ū́rmiṇā | táva krátvā rodasī́ ántarā kave śúcir dhiyā́ pavate sóma índra te ||

This inspired one, like a bird set free, has rushed through the wool with his wave. By your will, O seer, between the two worlds he flows—Soma, pure in thought—for you, O Indra: an ascent of clarified delight that moves in the mid-space of the being.

अ॒यम् । म॒तऽवा॑न् । श॒कु॒नः । यथा॑ । हि॒तः । अव्ये॑ । स॒सा॒र॒ । पव॑मानः । ऊ॒र्मिणा॑ । तव॑ । क्रत्वा॑ । रोद॑सी॒ इति॑ । अ॒न्त॒रा । क॒वे॒ । शुचिः॑ । धि॒या । प॒व॒ते॒ सोम॑ इन्द्र ते ॥अयम् । मतवान् । शकुनः । यथा । हितः । अव्ये । ससार । पवमानः । ऊर्मिणा । तव । क्रत्वा । रोदसी इति । अन्तरा । कवे । शुचिः । धिया । पवते सोम इन्द्र ते ॥ayam | mata-vān | śakunaḥ | yathā | hitaḥ | avye | sasāra | pavamānaḥ | ūrmiṇā | tava | kratvā | rodasī iti | antarā | kave | śuciḥ | dhiyā | pavate | soma | indra | te

अयम्this (one)
अयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मतवान्wise, thoughtful
मतवान्:
Kartā (विशेषणम्) अथवा कर्तृविशेषणम्
TypeAdjective
Rootमतवत् (प्रातिपदिक; -वत् प्रत्ययः) / √मन् (मन्यते) भावार्थे
शकुनःa bird
शकुनः:
Kartā (उपमान-कर्तृ) अथवा उपमा-प्रयोगे प्रथमा
TypeNoun
Rootशकुन (प्रातिपदिक)
यथाas, like
यथा:
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्यय)
हिindeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
हितःplaced, set
हितः:
Kartā (विशेषणम्) अथवा कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple (Adjective)
Root√धा (धत्ते) → हित (कृदन्त; क्त) / ‘placed’
अव्येin/among the sheep (wool)
अव्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअवि (प्रातिपदिक)
ससारhas flowed, has run
ससार:
Kriyā
TypeVerb
Root√सृ (सरति)
पवमानःpurifying (Soma)
पवमानः:
Kartā (सोमस्य विशेषणम्) अथवा कर्तृविशेषणम्
TypeParticiple (Adjective)
Root√पू (पवते) → पवमान (शतृ/शानच्-वर्तमानकृदन्त)
ऊर्मिणाwith a wave/surge
ऊर्मिणा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (Genitive) / कर्तृसम्बन्धः
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
क्रत्वाby (your) power/resolve
क्रत्वा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
अन्तराbetween, within
अन्तरा:
Adhikaraṇa (देशवाचक) अथवा क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootअन्तरा (अव्यय/उपसर्गवत्)
कवेO seer
कवे:
Sambodhana
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
शुचिःbright, pure
शुचिः:
Kartā (विशेषणम्) अथवा कर्तृविशेषणम्
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
धियाwith thought/insight
धिया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
पवतेpurifies itself, flows (purifying)
पवते:
Kriyā
TypeVerb
Root√पू (पवते)
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
तेfor you, to you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)