HomeRig VedaMandala 9Sukta 85Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 9.85

Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable)

अधि द्यामस्थाद्वृषभो विचक्षणोऽरूरुचद्वि दिवो रोचना कविः । राजा पवित्रमत्येति रोरुवद्दिवः पीयूषं दुहते नृचक्षसः ॥

अधि॒ द्याम॑स्थाद्वृष॒भो वि॑चक्ष॒णोऽरू॑रुच॒द्वि दि॒वो रो॑च॒ना क॒विः । राजा॑ प॒वित्र॒मत्ये॑ति॒ रोरु॑वद्दि॒वः पी॒यूषं॑ दुहते नृ॒चक्ष॑सः ॥

ádhi dyā́m asthād vṛṣabhó vi-cakṣaṇó ’rūrucad ví divó rocanā́ kavíḥ | rājā pavítram átyeti róruvad diváḥ pīyū́ṣaṃ duhate nṛ-cákṣasaḥ ||

He, the Bull of power, the wide-seeing Seer, has taken his station above heaven and has made the luminous realms of the sky blaze forth. The King passes beyond the filter with a resounding cry; the seers with the vision of man draw out the nectar of heaven.

अधि॑ । द्याम् । अ॒स्था॒त् । वृ॒ष॒भः । वि॒ऽच॒क्ष॒णः । अरू॑रुचात् । वि । दि॒वः । रो॒च॒ना । क॒विः । राजा॑ । प॒वित्र॑म् । अति॑ । ए॒ति॒ । रोरु॑वत् । दि॒वः । पी॒यूष॑म् । दु॒ह॒ते॒ नृ॒चक्ष॑सः ॥अधि । द्याम् । अस्थात् । वृषभः । विचक्षणः । अरूरुचात् । वि । दिवः । रोचना । कविः । राजा । पवित्रम् । अति । एति । रोरुवत् । दिवः । पीयूषम् । दुहते नृचक्षसः ॥adhi | dyām | asthāt | vṛṣabhaḥ | vi-cakṣaṇaḥ | arūrucāt | vi | divaḥ | rocanā | kaviḥ | rājā | pavitram | ati | eti | roruvat | divaḥ | pīyūṣam | duhate | nṛ-cakṣasaḥ

अधिupon, over
अधि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
द्याम्the heaven/sky
द्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्यौ- (प्रातिपदिक)
अस्थात्stood, mounted
अस्थात्:
Kartā
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
वृषभःthe bull (strong one)
वृषभः:
Kartā
TypeNoun
Rootवृषभ- (प्रातिपदिक)
विचक्षणःclear-sighted, discerning
विचक्षणः:
Kartā
TypeAdjective
Rootवि-चक्षण- (प्रातिपदिक)
अरूरुचत्shone forth
अरूरुचत्:
Kartā
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
विapart, widely, forth
वि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
दिवःof heaven; from heaven
दिवः:
Apādāna
TypeNoun
Rootद्यौ- (प्रातिपदिक)
रोचनाbright spaces/lights
रोचना:
Karma
TypeNoun
Rootरोचन- (प्रातिपदिक)
कविःthe seer, poet
कविः:
Kartā
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
राजाking
राजा:
Kartā
TypeNoun
Rootराजन्- (प्रातिपदिक)
पवित्रम्the filter (soma-strainer)
पवित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपवित्र- (प्रातिपदिक)
अतिover, beyond
अति:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
एतिgoes, passes
एति:
Kartā
TypeVerb
Rootइ (धातु)
रोरुवत्roaring, with a roar
रोरुवत्:
Karaṇa
TypeKṛdanta
Rootरु (धातु) / रोरु- (अनुकरण/पुनरुक्त-धातु-रूप)
दिवःof heaven; from heaven
दिवः:
Apādāna
TypeNoun
Rootद्यौ- (प्रातिपदिक)
पीयूषम्sweet drink, milk/nectar
पीयूषम्:
Karma
TypeNoun
Rootपीयूष- (प्रातिपदिक)
दुहतेthey milk, draw out
दुहते:
Kartā
TypeVerb
Rootदुह् (धातु)
नृचक्षसःmen of vision, keen-sighted ones
नृचक्षसः:
Kartā
TypeNoun
Rootनृ-चक्षस्- (प्रातिपदिक; तत्पुरुष)