HomeRig VedaMandala 9Sukta 85Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 9.85

Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (probable)

दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतो वेना दुहन्त्युक्षणं गिरिष्ठाम् । अप्सु द्रप्सं वावृधानं समुद्र आ सिन्धोरूर्मा मधुमन्तं पवित्र आ ॥

दि॒वो नाके॒ मधु॑जिह्वा अस॒श्चतो॑ वे॒ना दु॑हन्त्यु॒क्षणं॑ गिरि॒ष्ठाम् । अ॒प्सु द्र॒प्सं वा॑वृधा॒नं स॑मु॒द्र आ सिन्धो॑रू॒र्मा मधु॑मन्तं प॒वित्र॒ आ ॥

divó nā́ke mádhu-jihvā asaścáto venā́ duhanty ukṣáṇaṃ giri-sthā́m | apsú drápsaṃ vāvṛdhānáṃ samudrá ā́ síndhor ūrmā́ mádhu-mantaṃ pavítra ā́ ||

In the heaven’s summit the desirous powers, honey-tongued and unwearied, milk out the Bull who stands upon the heights. In the waters the growing Drop is fostered; from the ocean, from the River’s wave, the honey-rich essence comes to the filter.

दि॒वः । नाके॑ । मधु॑ऽजिह्वाः । अ॒स॒श्चतः॑ । वे॒नाः । दु॒ह॒न्ति॒ । उ॒क्षण॑म् । गि॒रि॒ऽस्थाम् । अ॒प्ऽसु । द्र॒प्सम् । व॒वृ॒धा॒नम् । स॒मु॒द्रे । आ । सिन्धोः॑ । ऊ॒र्मा । मधु॑ऽमन्तम् । प॒वित्रे॑ । आ ॥दिवः । नाके । मधुजिह्वाः । असश्चतः । वेनाः । दुहन्ति । उक्षणम् । गिरिस्थाम् । अप्सु । द्रप्सम् । ववृधानम् । समुद्रे । आ । सिन्धोः । ऊर्मा । मधुमन्तम् । पवित्रे । आ ॥divaḥ | nāke | madhu-jihvāḥ | asaścataḥ | venāḥ | duhanti | ukṣaṇam | giri-sthām | ap-su | drapsam | vavṛdhānam | samudre | ā | sindhoḥ | ūrmā | madhu-mantam | pavitre | ā

दिवःof/from heaven
दिवः:
Apādāna (स्रोत/उद्गम-सम्बन्धः: ‘from heaven’)
TypeNoun
Rootदिव् (प्रातिपदिक: दिव्/द्यौ-)
नाकेin the (heavenly) vault / in heaven
नाके:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
मधुजिह्वाःhaving honey(-like) tongues
मधुजिह्वाः:
Kartā
TypeAdjective (epithet)
Rootमधु-जिह्वा (समास: मधु + जिह्वा)
असश्चतःnot lagging behind / not deviating
असश्चतः:
Kartā (मधुजिह्वाः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootसश्च् (धातु; ‘to follow/attend’), उपसर्ग: अ- (निषेध/विपरीतार्थ)
वेनाःthe eager/impelling ones
वेनाः:
Kartā
TypeNoun
Rootवेन (प्रातिपदिक; ‘longing/impelling one’, वैदिक ‘desiring/striving’)
दुहन्तिthey milk / draw forth
दुहन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootदुह्
उक्षणम्the bull
उक्षणम्:
Karma
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक; ‘bull’)
गिरिष्ठाम्standing on the mountain
गिरिष्ठाम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगिरि-स्था (समास/उपपद: गिरि + स्था)
अप्सुin the waters
अप्सु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
द्रप्सम्the drop / the shining drop
द्रप्सम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रप्स (प्रातिपदिक)
वावृधानम्grown, increasing
वावृधानम्:
Karma
TypeParticiple
Rootवृध्
समुद्रेin the ocean
समुद्रे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिक)
towards, unto
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सिन्धोःof the river / of the Sindhu
सिन्धोः:
Apādāna/सम्बन्ध (उद्गम/सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
ऊर्माthe wave
ऊर्मा:
Kartā
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
मधुमन्तम्honeyed, sweet
मधुमन्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootमधुमन्त् (प्रातिपदिक)
पवित्रम्the filter / strainer (soma-filter)
पवित्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपवित्र (प्रातिपदिक)
unto, to
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)