HomeRig VedaMandala 9Sukta 78Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 9.78

Devata: Soma Pavamāna

गोजिन्नः सोमो रथजिद्धिरण्यजित्स्वर्जिदब्जित्पवते सहस्रजित् । यं देवासश्चक्रिरे पीतये मदं स्वादिष्ठं द्रप्समरुणं मयोभुवम् ॥

गो॒जिन्न॒: सोमो॑ रथ॒जिद्धि॑रण्य॒जित्स्व॒र्जिद॒ब्जित्प॑वते सहस्र॒जित् । यं दे॒वास॑श्चक्रि॒रे पी॒तये॒ मदं॒ स्वादि॑ष्ठं द्र॒प्सम॑रु॒णं म॑यो॒भुव॑म् ॥

go-jín naḥ sómo ratha-jíd hiraṇyá-jít svaḥ-jíd abjít pavate sahasra-jít | yáṃ devā́saś cakriré pītáye mádaṃ svā́diṣṭhaṃ drápsam aruṇáṃ mayo-bhúvam ||

Our Soma flows as a winner of the Rays, a winner of the chariot of progress, a winner of the golden plenitudes, a winner of the luminous world, a winner of the waters, a winner of a thousand powers. The gods have fashioned him for drinking as ecstasy—the sweetest drop, ruddy with dawn-force, bringing delight and well-being.

गो॒ऽजित् । नः॒ । सोमः॑ । र॒थ॒ऽजित् । हि॒र॒ण्य॒ऽजित् । स्वः॒ऽजित् । अ॒प्ऽजित् । प॒व॒ते॒ । स॒ह॒स्र॒ऽजित् । यम् । दे॒वासः॑ । च॒क्रि॒रे । पी॒तये॑ । मद॑म् । स्वादि॑ष्ठम् । द्र॒प्सम् । अ॒रु॒णम् । म॒यः॒ऽभुव॑म् ॥गोजित् । नः । सोमः । रथजित् । हिरण्यजित् । स्वःजित् । अप्जित् । पवते । सहस्रजित् । यम् । देवासः । चक्रिरे । पीतये । मदम् । स्वादिष्ठम् । द्रप्सम् । अरुणम् । मयःभुवम् ॥go-jit | naḥ | somaḥ | ratha-jit | hiraṇya-jit | svaḥ-jit | ap-jit | pavate | sahasra-jit | yam | devāsaḥ | cakrire | pītaye | madam | svādiṣṭham | drapsam | aruṇam | mayaḥ-bhuvam

गो-जित्winning cows; cow-conquering
गो-जित्:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootगो + √जि (जये)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootअस्मद्
सोमःSoma
सोमः:
Kartā
TypeNoun
Rootसोम-
रथ-जित्winning chariots
रथ-जित्:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootरथ + √जि
हिindeed / for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
हिरण्य-जित्winning gold
हिरण्य-जित्:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootहिरण्य + √जि
स्वः-जित्winning heaven
स्वः-जित्:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootस्वः (स्वर्ग) + √जि
अप्-जित्winning the waters
अप्-जित्:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअप् (जल) + √जि
पवतेpurifies/flows
पवते:
क्रिया (Kartā = सोमः)
TypeVerb
Root√पू (पवते, शुद्धौ/प्रवाहे)
सहस्र-जित्winning a thousand (richly victorious)
सहस्र-जित्:
Kartā-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसहस्र + √जि
यम्whom
यम्:
Karma (चक्रिरे इत्यस्य)
TypePronoun
Rootयद्
देवासःthe gods
देवासः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव-
and
:
TypeIndeclinable
Root
चक्रिरेhave made / fashioned
चक्रिरे:
क्रिया (Kartā = देवासः; Karma = यम्)
TypeVerb
Root√कृ (करणे)
पीतयेfor drinking
पीतये:
Sampradāna (purpose: for drinking)
TypeNoun
Rootपीति- (√पा ‘पाने’ से) / पीत- (पान)
मदम्intoxicating exhilaration / rapture
मदम्:
Karma (पीतये—‘to drink’ implied)
TypeNoun
Rootमद-
स्वादिष्ठम्most sweet
स्वादिष्ठम्:
Karma-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootस्वादिष्ठ- (स्वादु- का अतिशय)
द्रप्सम्drop; Soma-drop
द्रप्सम्:
Karma (यम्—सोमं द्रप्सरूपेण)
TypeNoun
Rootद्रप्स-
अरुणम्ruddy; tawny
अरुणम्:
Karma-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootअरुण-
मयः-भुवम्bringing delight; welfare-bestowing
मयः-भुवम्:
Karma-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootमयस् (आनन्द/सुख) + भू- (भवति)