HomeRig VedaMandala 9Sukta 76Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 9.76

Devata: Soma Pavamāna

इन्द्रस्य सोम पवमान ऊर्मिणा तविष्यमाणो जठरेष्वा विश । प्र णः पिन्व विद्युदभ्रेव रोदसी धिया न वाजाँ उप मासि शश्वतः ॥

इन्द्र॑स्य सोम॒ पव॑मान ऊ॒र्मिणा॑ तवि॒ष्यमा॑णो ज॒ठरे॒ष्वा वि॑श । प्र ण॑: पिन्व वि॒द्युद॒भ्रेव॒ रोद॑सी धि॒या न वाजाँ॒ उप॑ मासि॒ शश्व॑तः ॥

índrasya soma pávamāna ūrmiṇā taviṣyámāṇo jaṭháreṣv ā́ víśa | prá naḥ pinva vidyúd abhréva ródasī dhiyā́ na vā́jāṃ úpa māsi śáśvataḥ ||

O Soma, as you purify yourself for Indra, enter with your surging wave into the inner bellies (receptacles), growing in power. Increase us—like lightning in the cloud the two worlds are awakened—come near with the plenitudes of force, with the thought, forever.

इन्द्र॑स्य । सो॒म॒ । पव॑मानः । ऊ॒र्मिणा॑ । त॒वि॒ष्यमा॑णः । ज॒ठरे॑षु । आ । वि॒श॒ । प्र । नः॒ । पि॒न्व॒ । वि॒ऽद्युत् । अ॒भ्राऽइ॑व । रोद॑सी॒ इति॑ । धि॒या । न । वाजा॑न् । उप॑ । मा॒सि॒ । शश्व॑तः ॥इन्द्रस्य । सोम । पवमानः । ऊर्मिणा । तविष्यमाणः । जठरेषु । आ । विश । प्र । नः । पिन्व । विद्युत् । अभ्राइव । रोदसी इति । धिया । न । वाजान् । उप । मासि । शश्वतः ॥indrasya | soma | pavamānaḥ | ūrmiṇā | taviṣyamāṇaḥ | jaṭhareṣu | ā | viśa | pra | naḥ | pinva | vi-dyut | abhrā-iva | rodasī iti | dhiyā | na | vājān | upa | māsi | śaśvataḥ

इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पवमानO purifying (one)
पवमान:
सम्बोधन (सोमस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Rootपू (धातु) → पवमान (कृदन्त, शतृ/शानच्-प्रकारः; ‘purifying’)
ऊर्मिणाwith a wave/surge
ऊर्मिणा:
करण
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
तविष्यमानःgrowing strong / strengthening
तविष्यमानः:
कर्तृ (सोमः)
TypeAdjective/Participle
Rootतविष्/तवस् (प्रातिपदिक ‘strength’) → तविष्य (denom.) → तविष्यमान (वर्तमान कृदन्त)
जठरेषुin the bellies (vessels/wombs)
जठरेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootजठर (प्रातिपदिक)
towards, hither
:
क्रियाविशेषण (आगमन/समन्तात्)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
विशenter
विश:
क्रिया (आह्वानः)
TypeVerb
Rootविश् (धातु)
प्रforth
प्र:
क्रियाविशेषण (प्रवृत्ति/प्रकर्ष)
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
नःfor us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (अस्माकम्/अस्मभ्यं-भावः स्तुत्यर्थे)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पिन्वmake swell, invigorate
पिन्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootपि/पिव् (धातु ‘to swell, make abound, invigorate’)
विद्युत्lightning
विद्युत्:
उपमान (इव-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक)
अभ्रेवlike a cloud
अभ्रेव:
उपमान
TypeIndeclinable (comparative phrase)
Rootअभ्र (प्रातिपदिक) + इव (अव्यय)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
कर्म
TypeNoun
Rootरोदसी (द्विवचन-प्रातिपदिक; ‘heaven and earth’)
धियाwith thought / by prayer
धिया:
करण
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
as, like
:
उपमान-सूचक
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
वाजान्prizes, strengths, boons
वाजान्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
उपtowards, near
उप:
क्रियाविशेषण (उपसर्पण/समीप)
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/निपात)
मासिin the month
मासि:
अधिकरण (कालाधिकरण)
TypeNoun
Rootमा (धातु ‘to measure’ → मा ‘month’ प्रातिपदिक)
शश्वतःever, continually
शश्वतः:
क्रियाविशेषण (काल/नित्यत्व)
TypeAdjective/Adverbial
Rootशश्वत् (प्रातिपदिक)