HomeRig VedaMandala 9Sukta 74Mantra 9
Previous Mantra

Mantra 9

Sukta 9.74

Rishi: Soma-pavamāna seer tradition (Mandala 9)
Devata: Soma Pavamāna (with explicit offering to Indra)
Chandas: Jagatī (probable)

अद्भिः सोम पपृचानस्य ते रसोऽव्यो वारं वि पवमान धावति । स मृज्यमानः कविभिर्मदिन्तम स्वदस्वेन्द्राय पवमान पीतये ॥

अ॒द्भिः सो॑म पपृचा॒नस्य॑ ते॒ रसोऽव्यो॒ वारं॒ वि प॑वमान धावति । स मृ॒ज्यमा॑नः क॒विभि॑र्मदिन्तम॒ स्वद॒स्वेन्द्रा॑य पवमान पी॒तये॑ ॥

adbhiḥ soma papṛcānásya te rásó ’vyó vā́raṃ ví pavamāna dhāvati | sá mṛjyámānaḥ kavíbhir madíntama svadásvéndrāya pavamāna pītáye ||

O Soma, mingled with the waters, your essence—wool-filtered—runs out through the strainer as you purify yourself. Cleansed by the seers into the most intoxicating delight, become sweet for Indra to drink—O Pavamāna.

अ॒त्ऽभिः । सो॒म॒ । प॒पृ॒चा॒नस्य॑ । ते॒ । रसः॑ । अव्यः॑ । वार॑म् । वि । प॒व॒मा॒न॒ । धा॒व॒ति॒ । सः । मृ॒ज्यमा॑नः । क॒विऽभिः॑ । म॒दि॒न्ऽत॒म॒ । स्वद॑स्व । इन्द्रा॑य । प॒व॒मा॒न॒ । पी॒तये॑ ॥अत्भिः । सोम । पपृचानस्य । ते । रसः । अव्यः । वारम् । वि । पवमान । धावति । सः । मृज्यमानः । कविभिः । मदिन्तम । स्वदस्व । इन्द्राय । पवमान । पीतये ॥at-bhiḥ | soma | papṛcānasya | te | rasaḥ | avyaḥ | vāram | vi | pavamāna | dhāvati | saḥ | mṛjyamānaḥ | kavi-bhiḥ | madin-tama | svadasva | indrāya | pavamāna | pītaye

अद्भिःwith waters
अद्भिः:
करण
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक: अद्/अप् ‘जल’)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
पपृचानस्यof (you) being mingled/filled
पपृचानस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootपपृचान (कृदन्त; √पृच्/पृञ्च् ‘मिश्रयति/सम्पृणक्ति’)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootयुष्मद्
रसःthe juice/essence
रसः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootरस (प्रातिपदिक)
अव्यःwoolly; of sheep’s wool
अव्यः:
कर्तृ (रसस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअवि (प्रातिपदिक ‘भेड़’ → अव्य ‘भेड़-सम्बन्धी/ऊन का’)
वारम्the strainer/filter
वारम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवार (प्रातिपदिक)
विapart; forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
पवमानO Pavamāna (self-purifying Soma)
पवमान:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपवमान (कृदन्त; √पू ‘पवते’ ‘to purify/flow’)
धावतिruns; streams
धावति:
क्रिया
TypeVerb
Root√धाव्
सःhe/that (Soma)
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद्
मृज्यमानःbeing cleansed/purified
मृज्यमानः:
कर्तृ (सः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootमृज्यमान (कृदन्त; √मृज् ‘to wipe/clean’)
कविभिःby the seers/poets
कविभिः:
करण
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
मदिन्तमम्most intoxicating/gladdening
मदिन्तमम्:
कर्म (स्वदस्व इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootमदिन्तम (प्रातिपदिक; ‘अत्यन्तं मदकर/आनन्दकर’)
स्वदbe sweet; taste well
स्वद:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्वद्
स्वwell; pleasantly
स्व:
TypeIndeclinable
Rootस्व (निपात/अव्यय; प्रायः ‘well/pleasantly’)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
पवमानO Pavamāna
पवमान:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootपवमान (कृदन्त; √पू ‘पवते’)
पीतयेfor drinking
पीतये:
प्रयोजन/सम्प्रदान (अर्थे: ‘for drinking’)
TypeNoun
Rootपीति (प्रातिपदिक; √पा ‘to drink’ → ‘drinking’)