HomeRig VedaMandala 9Sukta 73Mantra 5
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 9.73

Rishi: Unknown/uncertain in provided input (Pavamāna corpus)
Devata: Soma Pavamāna in alliance with Indra (Indra as force that rejects obscurity)
Chandas: Jagatī (probable; verify)

पितुर्मातुरध्या ये समस्वरन्नृचा शोचन्तः संदहन्तो अव्रतान् । इन्द्रद्विष्टामप धमन्ति मायया त्वचमसिक्नीं भूमनो दिवस्परि ॥

पि॒तुर्मा॒तुरध्या ये स॒मस्व॑रन्नृ॒चा शोच॑न्तः सं॒दह॑न्तो अव्र॒तान् । इन्द्र॑द्विष्टा॒मप॑ धमन्ति मा॒यया॒ त्वच॒मसि॑क्नीं॒ भूम॑नो दि॒वस्परि॑ ॥

pitúrmā́tur adhyā́ yé sám asvarann ṛcā́ śócantaḥ saṃdáhanto avratā́n | índradviṣṭām ápa dhamanti māyáyā tvájam ásiknīṃ bhū́mano divás pári ||

From the father and the mother they rise into one accord through the hymn; burning they consume the lawless movements. By the power of shaping vision they blow away the dark skin that is hated by Indra, from the wide expanse around heaven.

पि॒तुः मा॒तुः । अधि॑ । आ । ये । स॒म्ऽअस्व॑रन् । ऋ॒चा । शोच॑न्तः । स॒म्ऽदह॑न्तः । अ॒व्र॒तान् । इन्द्र॑ऽद्विष्टाम् । अप॑ । ध॒म॒न्ति॒ । मा॒यया॑ । त्वच॑म् । असि॑क्नीम् । भूम॑नः । दि॒वः । परि॑ ॥पितुः मातुः । अधि । आ । ये । सम्अस्वरन् । ऋचा । शोचन्तः । सम्दहन्तः । अव्रतान् । इन्द्रद्विष्टाम् । अप । धमन्ति । मायया । त्वचम् । असिक्नीम् । भूमनः । दिवः । परि ॥pituḥ | mātuḥ | adhi | ā | ye | sam-asvaran | ṛcā | śocantaḥ | sam-dahantaḥ | avratān | indra-dviṣṭām | apa | dhamanti | māyayā | tvacam | asiknīm | bhūmanaḥ | divaḥ | pari

पितुःof the father
पितुः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootपितृ-
मातुःof the mother
मातुः:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypeNoun
Rootमातृ-
अधिupon, over
अधि:
अधikaraṇa (locative sense: over/upon)
TypeIndeclinable
Rootअधि
येwho (they)
ये:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद्-
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम्
अस्वरन्they sounded, sang
अस्वरन्:
क्रिया (of ‘ये’)
TypeVerb
Rootस्वर् (स्वरति) / √स्वर्
ऋचाwith a hymn/verse
ऋचा:
करण
TypeNoun
Rootऋच्-
शोचन्तःburning, blazing
शोचन्तः:
कर्तृ (participial, qualifying ‘ये’)
TypeVerb
Root√शुच् (शोचति)
संदहन्तःburning up, consuming
संदहन्तः:
कर्तृ (participial, qualifying ‘ये’)
TypeVerb
Rootसम्+√दह् (दहति)
अव्रतान्the vowless/impious (ones)
अव्रतान्:
कर्म
TypeAdjective (substantivized)
Rootअ-व्रत-
इन्द्रद्विष्टाम्Indra-hated (demoness/hostility)
इन्द्रद्विष्टाम्:
कर्म (object of ‘धमन्ति’)
TypeAdjective (kṛdanta)
Rootइन्द्र-द्विष्ट- (इन्द्र + √द्विष्)
अपaway, off
अप:
TypeIndeclinable
Rootअप
धमन्तिthey blow (away)
धमन्ति:
क्रिया (of ‘ये’)
TypeVerb
Root√ध्मा (धमति)
माययाby (their) magic/power
मायया:
करण
TypeNoun
Rootमाया-
त्वचम्skin, hide
त्वचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootत्वच्-
असिक्नीम्black, dark
असिक्नीम्:
विशेषण (of ‘त्वचम्’)
TypeAdjective
Rootअसिक्नी-
भूमनःof the earth/ground (of the expanse)
भूमनः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootभूमन्-
दिवःof heaven/sky
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव्-
परिaround, from around
परि:
अपादान/अधिकरण (spatial: around/from about)
TypeIndeclinable
Rootपरि