HomeRig VedaMandala 9Sukta 73Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 9.73

Rishi: Unknown/uncertain in provided input (Pavamāna collection)
Devata: Soma Pavamāna (with Varuṇic imagery of watchers and bonds)
Chandas: Jagatī (probable; verify in metrical edition)

सहस्रधारेऽव ते समस्वरन्दिवो नाके मधुजिह्वा असश्चतः । अस्य स्पशो न नि मिषन्ति भूर्णयः पदेपदे पाशिनः सन्ति सेतवः ॥

स॒हस्र॑धा॒रेऽव॒ ते सम॑स्वरन्दि॒वो नाके॒ मधु॑जिह्वा अस॒श्चत॑: । अस्य॒ स्पशो॒ न नि मि॑षन्ति॒ भूर्ण॑यः प॒देप॑दे पा॒शिन॑: सन्ति॒ सेत॑वः ॥

sahásradhāre ’vá te sám asvaran divó nā́ke mádhujihvā asaścátaḥ | asyá spáśo ná ní miṣanti bhū́rṇayaḥ padépadé pā́śinaḥ santi sétavaḥ ||

From you, the thousand-streamed, there rise together the honey-tongued currents, unceasing, in the summit of heaven. His watchers do not blink; at every step there are bond-holders, the builders of crossings—guardians of the passage.

स॒हस्र॑ऽधारे । अव॑ । ते । सम् । अ॒स॒र॒न् । दि॒वः । नाके॑ । मधु॑ऽझ्वाः । अ॒स॒श्चतः॑ । अस्य॑ । स्पशः॑ । न । नि । मि॒ष॒न्ति॒ । भूर्ण॑यः । प॒देऽप॑दे । पा॒शिनः॑ । स॒न्ति॒ सेत॑वः ॥सहस्रधारे । अव । ते । सम् । असरन् । दिवः । नाके । मधुझ्वाः । असश्चतः । अस्य । स्पशः । न । नि । मिषन्ति । भूर्णयः । पदेपदे । पाशिनः । सन्ति सेतवः ॥sahasra-dhāre | ava | te | sam | asaran | divaḥ | nāke | madhu-jihvāḥ | asaścataḥ | asya | spaśaḥ | na | ni | miṣanti | bhūrṇayaḥ | pade-pade | pāśinaḥ | santi | setavaḥ

सहस्रधारेhaving a thousand streams (two)
सहस्रधारे:
Kartā
TypeAdjective
Rootसहस्र-धार (प्रातिपदिक; समास)
अवdown, forth
अव:
TypeIndeclinable
Rootअव (उपसर्ग/निपात)
तेto/for you
ते:
Sampradāna
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम)
सम्together, fully
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग)
अस्वरन्they sounded/roared
अस्वरन्:
Kriyā
TypeVerb
Rootस्वर् (धातु)
दिवःof heaven
दिवः:
Apādāna
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
नाकेin the (heavenly) vault
नाके:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootनाक (प्रातिपदिक)
मधुजिह्वाःsweet-tongued (ones)
मधुजिह्वाः:
Kartā
TypeAdjective
Rootमधु-जिह्वा (प्रातिपदिक; समास)
असश्चतःthey accompanied/cleaved to
असश्चतः:
Kriyā
TypeVerb
Rootसच् (धातु)
अस्यof this (Soma)
अस्य:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
स्पशःwatchers, spies
स्पशः:
Kartā
TypeNoun
Rootस्पश् (प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
निdown, in
नि:
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग)
मिषन्तिthey blink
मिषन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootमिष् (धातु)
भूर्णयःthe swift/moving ones
भूर्णयः:
Kartā
TypeNoun
Rootभूर्णि (प्रातिपदिक)
पदेपदेat every step
पदेपदे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
पाशिनःnoose-bearing
पाशिनः:
Kartā
TypeAdjective
Rootपाशिन् (प्रातिपदिक)
सन्तिthey are
सन्ति:
Kriyā
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सेतवःbridges, barriers
सेतवः:
Kartā
TypeNoun
Rootसेतु (प्रातिपदिक)