HomeRig VedaMandala 9Sukta 71Mantra 6
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 9.71

Rishi: Soma-Pavamāna tradition (Book 9).
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Likely Jagatī (to be metrically confirmed).

श्येनो न योनिं सदनं धिया कृतं हिरण्ययमासदं देव एषति । ए रिणन्ति बर्हिषि प्रियं गिराश्वो न देवाँ अप्येति यज्ञियः ॥

श्ये॒नो न योनिं॒ सद॑नं धि॒या कृ॒तं हि॑र॒ण्यय॑मा॒सदं॑ दे॒व एष॑ति । ए रि॑णन्ति ब॒र्हिषि॑ प्रि॒यं गि॒राश्वो॒ न दे॒वाँ अप्ये॑ति य॒ज्ञिय॑: ॥

śyénो ná yóniṁ sádanam dhiyā́ kṛtáṁ hiraṇyáyam āsádaṁ devá éṣati | ā īm riṇanti bárhiṣi priyáṁ girā́ aśvó ná devā́n apyéti yajñíyaḥ ||

Like a falcon he seeks his nest, the seat fashioned by vision—a golden resting-place the god desires. They set him moving on the sacred grass with the beloved word; like a swift horse he goes toward the gods, worthy of the offering.

श्ये॒नः । न । योनि॑म् । सद॑नम् । धि॒या । कृ॒तम् । हि॒र॒ण्यय॑म् । आ॒ऽसद॑म् । दे॒वः । एष॑ति । आ । ई॒म् इति॑ । रि॒ण॒न्ति॒ । ब॒र्हिषि॑ । प्रि॒यम् । गि॒रा । अश्वः॑ । न । दे॒वान् । अपि॑ । ए॒ति॒ । य॒ज्ञियः॑ ॥श्येनः । न । योनिम् । सदनम् । धिया । कृतम् । हिरण्ययम् । आसदम् । देवः । एषति । आ । ईम् इति । रिणन्ति । बर्हिषि । प्रियम् । गिरा । अश्वः । न । देवान् । अपि । एति । यज्ञियः ॥śyenaḥ | na | yonim | sadanam | dhiyā | kṛtam | hiraṇyayam | āsadam | devaḥ | ā | īṣati | ā | īm iti | riṇanti | barhiṣi | priyam | girā | aśvaḥ | na | devān | api | eti | yajñiyaḥ

श्येनःthe falcon (swift bird)
श्येनः:
Kartā
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
योनिम्womb; source; resting-place
योनिम्:
Karma
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
सदनम्seat; abode
सदनम्:
Karma
TypeNoun
Rootसदन (प्रातिपदिक; √सद् ‘to sit’ से)
धियाby thought; with insight
धिया:
Karaṇa
TypeNoun
Rootधी (प्रातिपदिक)
कृतम्made; fashioned
कृतम्:
TypeParticiple
Root√कृ (कृ-धातु), कृत (कृदन्त)
हिरण्ययम्golden
हिरण्ययम्:
TypeAdjective
Rootहिरण्यय (प्रातिपदिक)
आसदम्a seat; a sitting-place; resting
आसदम्:
Karma
TypeNoun
Rootआसद (प्रातिपदिक; आ-√सद् ‘to sit/settle upon’ से)
देवःthe god (Soma)
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
एषतिseeks; moves toward
एषति:
TypeVerb
Root√इष् (इष्-धातु ‘to seek/strive/go’)
indeed; here/now (particle)
:
TypeIndeclinable
Rootए (निपात)
ऋणन्तिthey set in motion; they impel/drive
ऋणन्ति:
TypeVerb
Root√ऋ (ऋ-धातु ‘to go/impel’; वेदिक प्रयोग)
बर्हिषिon the sacrificial grass
बर्हिषि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
प्रियम्dear; pleasing
प्रियम्:
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
गिरःsongs; hymns; praises
गिरः:
Karma
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
अश्वःthe horse
अश्वः:
Kartā
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
like, as
:
TypeIndeclinable
Rootन (निपात)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अप्येतिgoes toward; reaches; approaches
अप्येति:
TypeVerb
Rootअपि-√इ (√इ ‘to go’)
यज्ञियःworthy of sacrifice; fit for worship
यज्ञियः:
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक)