HomeRig VedaMandala 9Sukta 68Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 9.68

Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Trishtubh (probable; requires verification)

परिप्रयन्तं वय्यं सुषंसदं सोमं मनीषा अभ्यनूषत स्तुभः । यो धारया मधुमाँ ऊर्मिणा दिव इयर्ति वाचं रयिषाळमर्त्यः ॥

प॒रि॒प्र॒यन्तं॑ व॒य्यं॑ सुषं॒सदं॒ सोमं॑ मनी॒षा अ॒भ्य॑नूषत॒ स्तुभ॑: । यो धार॑या॒ मधु॑माँ ऊ॒र्मिणा॑ दि॒व इय॑र्ति॒ वाचं॑ रयि॒षाळम॑र्त्यः ॥

pari-prayántaṃ vayyyáṃ su-saṃsádaṃ sómaṃ manīṣā́ abhy ànūṣata stúbhaḥ | yó dhā́rayā mádhumān ū́rmiṇā divá iyárti vā́caṃ rayiṣā́ḷ amártyaḥ ||

As Soma moves all around—fit for the flight, well-seated—the inspired thoughts and hymns have sung to him. He, rich in sweetness, with his wave from heaven, lifts up the word; immortal, he increases the plenitude of being.

प॒रि॒ऽप्र॒यन्त॑म् । व॒य्य॑म् । सु॒ऽसं॒सद॑म् । सोम॑म् । म॒नी॒षाः । अ॒भि । अ॒नू॒ष॒त॒ । स्तुभः॑ । यः । धार॑या । मधु॑ऽमान् । ऊ॒र्मिणा॑ । दि॒वः । इय॑र्ति । वाच॑म् । र॒यि॒षाट् । अम॑र्त्यः ॥परिप्रयन्तम् । वय्यम् । सुसंसदम् । सोमम् । मनीषाः । अभि । अनूषत । स्तुभः । यः । धारया । मधुमान् । ऊर्मिणा । दिवः । इयर्ति । वाचम् । रयिषाट् । अमर्त्यः ॥pari-prayantam | vayyam | su-saṃsadam | somam | manīṣāḥ | abhi | anūṣata | stubhaḥ | yaḥ | dhārayā | madhu-mān | ūrmiṇā | divaḥ | iyarti | vācam | rayiṣāṭ | amartyaḥ

परिaround, forth (as preverb)
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि
प्रयन्तम्going forth, moving onward
प्रयन्तम्:
कर्म
TypeVerb (participle)
Rootप्र-यम् (यम्) / √या (गत्यर्थ) (वेद. प्रयोग)
वय्यम्vigorous/active, youthful (epithet)
वय्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवय्य (प्रातिपदिक) (< वयस्/वयः? वेद. विशेषण)
सुषंसदम्well-praised, of good renown
सुषंसदम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-शंसद (प्रातिपदिक) (सु + शंसद् ‘praiseworthy/celebrated’)
सोमम्Soma (the pressed sacred drink/deity)
सोमम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
मनीषाthought, inspired insight
मनीषा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon
अभि:
TypeIndeclinable
Rootअभि
अनूषतthey praised/uttered (in response), they sang after
अनूषत:
क्रिया
TypeVerb
Rootअनु-√वच्/√उष् (वेद. स्तुति/उच्चारणार्थ) (अनु + ऊष्)
स्तुभःpraisers, chanters
स्तुभः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootस्तुभ् (प्रातिपदिक) (< √स्तुभ् ‘to praise’)
यःwho (he who)
यः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धारयाwith a stream (of juice)
धारया:
करण
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक)
मधुमान्honeyed, sweet (rich in mead)
मधुमान्:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमधुमत् (प्रातिपदिक)
ऊर्मिणाwith a wave/surge
ऊर्मिणा:
करण
TypeNoun
Rootऊर्मि (प्रातिपदिक)
दिवःof heaven, from the sky
दिवः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
इयर्तिhe sets in motion, he raises
इयर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईर्/√इर् (प्रेरणे/गतौ)
वाचम्speech, voice
वाचम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाच् (प्रातिपदिक)
रयिषाळम्bringing/giving wealth
रयिषाळम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरयिषाळ (प्रातिपदिक) (रयि-षाळ ‘wealth-possessing/wealth-giving’)
अमर्त्यःimmortal (one), the deathless
अमर्त्यः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootअमर्त्य (प्रातिपदिक)