Mantra 30
Sukta 9.66
Devata: Soma Pavamana
Samhita Patha (Devanagari)
यस्य ते द्युम्नवत्पयः पवमानाभृतं दिवः । तेन नो मृळ जीवसे ॥
Samhita Patha (IAST)
यस्य॑ ते द्यु॒म्नव॒त्पय॒: पव॑मा॒नाभृ॑तं दि॒वः । तेन॑ नो मृळ जी॒वसे॑ ॥
Transliteration
yásya te dyumnávát páyaḥ pávamāna ā́bhṛtaṃ diváḥ | téna no mṛḷa jīváse ||
Translation
With that milk of thine, full of luminous power, O Pavamāna—brought from heaven—by it be gracious to us for our living.
Padapatha (Word Analysis)
यस्य॑ । ते॒ । द्यु॒म्नऽव॑त् । पयः॑ । पव॑मान । आऽभृ॑तम् । दि॒वः । तेन॑ । नः॒ । मृ॒ळ॒ । जी॒वसे॑ ॥यस्य । ते । द्युम्नवत् । पयः । पवमान । आभृतम् । दिवः । तेन । नः । मृळ । जीवसे ॥yasya | te | dyumna-vat | payaḥ | pavamāna | ābhṛtam | divaḥ | tena | naḥ | mṛḷa | jīvase
Word by Word
यस्यwhose / of whom
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य-
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
द्यु॒म्नवत्splendid, radiant, glorious
द्यु॒म्नवत्:
विशेषण (of the head noun)
TypeAdjective
Rootद्यु॒म्नवत् (विशेषण-प्रातिपदिक; द्यु॒म्न + वत्)
पयःmilk; (Soma-)juice
पयः:
कर्तृ (of implied ‘is/exists’ or of the clause ‘(there is) …’)
TypeNoun
Rootपयस् (प्रातिपदिक)
पवमानO Pavamāna / the purifying (Soma)
पवमान:
विशेषण (of Soma)
TypeAdjective (participle)
Rootपवमान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पू/पु ‘to purify’ → पवमान ‘being purified, flowing/purifying’)
आभृतम्brought, borne, procured
आभृतम्:
विशेषण (of पयः)
TypeParticiple (past passive)
Rootआ-√भृ (धातु ‘to bring, bear’); क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त
दिवःof/from heaven
दिवः:
अपादान/सम्बन्ध (source/relation: ‘from/of heaven’)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौस् (प्रातिपदिक ‘heaven, sky’)
तेनwith that; by that
तेन:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःus
नः:
कर्म (object of मृळ)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मृळbe gracious; show mercy
मृळ:
क्रिया
TypeVerb
Root√मृळ्/मृड् (धातु ‘to be gracious, to show mercy’)
जीवसेfor living; for life
जीवसे:
सम्प्रदान/प्रयोजन (purpose)
TypeNoun (purpose-dative / infinitival)
Rootजीवस् (प्रातिपदिक ‘life’); अथवा √जीव् ‘to live’ से-प्रत्ययान्त दातिवत् (infinitival dative)