Mantra 13
Sukta 9.64
Rishi: Unknown/unspecified in provided input (Soma Pavamāna tradition for RV 9.64)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Jagatī (likely; needs metrical verification)
Samhita Patha (Devanagari)
इषे पवस्व धारया मृज्यमानो मनीषिभिः । इन्दो रुचाभि गा इहि ॥
Samhita Patha (IAST)
इ॒षे प॑वस्व॒ धार॑या मृ॒ज्यमा॑नो मनी॒षिभि॑: । इन्दो॑ रु॒चाभि गा इ॑हि ॥
Transliteration
iṣé pavasva dhā́rayā mṛ́jyamāno manīṣí-bhiḥ | índo rucā́bhi gā́ íhi ||
Translation
Flow for our increase in plenitude, O Soma, in a steady stream, being cleansed by the thinkers; with thy lights go toward the rays of illumination (the ‘cows’) and enter them.
Padapatha (Word Analysis)
इ॒षे । प॒व॒स्व॒ । धार॑या । मृ॒ज्यमा॑नः । म॒नी॒षिऽभिः॑ । इन्दो॒ इति॑ । रु॒चा । अ॒भि । गाः । इ॒हि॒ ॥इषे । पवस्व । धारया । मृज्यमानः । मनीषिभिः । इन्दो इति । रुचा । अभि । गाः । इहि ॥iṣe | pavasva | dhārayā | mṛjyamānaḥ | manīṣi-bhiḥ | indo iti | rucā | abhi | gāḥ | ihi
Word by Word
इषेfor refreshment/for nourishment (for ‘iṣ’, invigorating power)
इषे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootइष् (धातु) / इष्- (प्रातिपदिक ‘इष्’ = बल/प्रेरणा/आहार) → इषे
पवस्वpurify yourself; flow forth (as Soma)
पवस्व:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootपू (धातु ‘पवते’ = शुद्धौ/प्रवाहे) → पवस्व
धारयाwith a stream; by a flowing current
धारया:
करण
TypeNoun
Rootधारा (प्रातिपदिक) < धृ (धातु) ‘धारणे’
मृज्यमानःbeing cleansed; being purified
मृज्यमानः:
कर्ता (विशेषणरूपेण कर्तृवाचकः)
TypeVerb (Participle)
Rootमृज् (धातु) ‘मार्जने/शोधने’
मनीषिभिःby the wise/skillful (priests)
मनीषिभिः:
करण
TypeNoun
Rootमनीषिन् (प्रातिपदिक) < मनीषा ‘बुद्धि/प्रज्ञा’
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक) ‘सोम’
रुचाभिःwith lights/splendors
रुचाभिः:
करण
TypeNoun
Rootरुचा (प्रातिपदिक) ‘दीप्ति/कान्ति’
गाःthe cows (also: rays/bright kine)
गाः:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक) ‘गौः’
इहिgo; come
इहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootइ (धातु) ‘गत्यर्थे’