Mantra 12
Sukta 9.63
Rishi: Unknown/unspecified in provided input (Soma Pavamana corpus)
Devata: Soma Pavamāna
Chandas: Not derivable with certainty from provided excerpt alone (requires metrical scan)
Samhita Patha (Devanagari)
अभ्यर्ष सहस्रिणं रयिं गोमन्तमश्विनम् । अभि वाजमुत श्रवः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒भ्य॑र्ष सह॒स्रिणं॑ र॒यिं गोम॑न्तम॒श्विन॑म् । अ॒भि वाज॑मु॒त श्रव॑: ॥
Transliteration
abhy àrṣa sahásriṇaṃ rayíṃ gómantam aśvínam | abhí vā́jam utá śrávaḥ ||
Translation
Flow forth toward us with the thousandfold Rayi—rich in rays of light and powers of swift force—and press forward also the Vāja, the plenitude of energy, and the fame that carries the soul’s victory outward.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒भि । अ॒र्ष॒ । स॒ह॒स्रिण॑म् । र॒यिम् । गोऽम॑न्तम् । अ॒श्विन॑म् । अ॒भि । वाज॑म् । उ॒त । श्रवः॑ ॥अभि । अर्ष । सहस्रिणम् । रयिम् । गोमन्तम् । अश्विनम् । अभि । वाजम् । उत । श्रवः ॥abhi | arṣa | sahasriṇam | rayim | go-mantam | aśvinam | abhi | vājam | uta | śravaḥ
Word by Word
अभिtowards; upon
अभि:
Adhikaraṇa (directional/goal marker with motion)
TypeIndeclinable
Rootअभि- (उपसर्ग/अव्यय)
अर्षrush/flow (forth)!
अर्ष:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√ऋष् (गत्यर्थः/वेगार्थः) ‘to flow, rush’
सहस्रिणम्thousand-fold; possessing thousands
सहस्रिणम्:
Karma (object of ‘अर्ष’)
TypeAdjective
Rootसहस्रिन्- (प्रातिपदिकम्; ‘having thousands’) < सहस्र-
रयिम्wealth; riches
रयिम्:
Karma (object/apposition with ‘सहस्रिणम्’)
TypeNoun
Rootरयि- (प्रातिपदिकम्)
गोमन्तम्rich in cattle
गोमन्तम्:
Karma (qualifier of ‘रयिम्’)
TypeAdjective
Rootगोमन्त्- (प्रातिपदिकम्; ‘possessing cows’) < गो- + मन्त
अश्विनम्rich in horses
अश्विनम्:
Karma (qualifier of ‘रयिम्’)
TypeAdjective
Rootअश्विन्- (प्रातिपदिकम्; ‘possessing horses’) < अश्व- + इन्
अभिtowards
अभि:
Adhikaraṇa (directional/goal marker with motion)
TypeIndeclinable
Rootअभि- (उपसर्ग/अव्यय)
वाजम्prize; strength; victory
वाजम्:
Karma (object of implied ‘अर्ष’)
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिकम्)
उतand; also
उत:
— (connector)
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
श्रवःfame; renown
श्रवः:
Karma (object coordinated with ‘वाजम्’)
TypeNoun
Rootश्रवस्- (प्रातिपदिकम्)