Mantra 5
Sukta 9.6
Rishi: Not provided in the input; requires RV 9.6 hymn colophon.
Devata: Soma Pavamāna.
Chandas: Not supplied in the input; requires metrical verification.
Samhita Patha (Devanagari)
यमत्यमिव वाजिनं मृजन्ति योषणो दश । वने क्रीळन्तमत्यविम् ॥
Samhita Patha (IAST)
यमत्य॑मिव वा॒जिनं॑ मृ॒जन्ति॒ योष॑णो॒ दश॑ । वने॒ क्रीळ॑न्त॒मत्य॑विम् ॥
Transliteration
yám átyam iva vājínaṃ mṛjánti yóṣaṇo dáśa | váne krī́ḷantám átyavim ||
Translation
Him they cleanse like a swift steed of force—ten maidens at work—him who plays in the wood, the overpassing runner. So the Soma is polished by the powers of the rite until his luminous speed is revealed.
Padapatha (Word Analysis)
यम् । अत्य॑म्ऽइव । वा॒जिन॑म् । मृ॒जन्ति॑ । योष॑णः । दश॑ । वने॑ । क्रीळ॑न्तम् । अति॑ऽअविम् ॥यम् । अत्यम्इव । वाजिनम् । मृजन्ति । योषणः । दश । वने । क्रीळन्तम् । अतिअविम् ॥yam | atyam-iva | vājinam | mṛjanti | yoṣaṇaḥ | daśa | vane | krīḷantam | ati-avim
Word by Word
यम्whom / that (him)
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → य
अत्यम्a steed, swift horse
अत्यम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअत्य (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
वाजिनम्the prize-winning one; racer/steed
वाजिनम्:
कर्म
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
मृजन्तिthey cleanse, they polish
मृजन्ति:
—
TypeVerb
Rootमृज्
योषणःwomen, maidens
योषणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootयोषणा (प्रातिपदिक)
दशten
दश:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeNumeral
Rootदशन्/दश (संख्या-प्रातिपदिक)
वनेin the wood/forest
वने:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवन (प्रातिपदिक)
क्रीळन्तम्playing, sporting
क्रीळन्तम्:
कर्म (यम्/अत्यम् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (Present)
Rootक्रीळ्
अत्यविम्the swift one; steed (epithet)
अत्यविम्:
कर्म (यम् इत्यस्य समानाधिकरण/अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootअत्यवि (प्रातिपदिक)