Mantra 3
Sukta 9.54
Devata: Soma Pavamāna
Samhita Patha (Devanagari)
अयं विश्वानि तिष्ठति पुनानो भुवनोपरि । सोमो देवो न सूर्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒यं विश्वा॑नि तिष्ठति पुना॒नो भुव॑नो॒परि॑ । सोमो॑ दे॒वो न सूर्य॑: ॥
Transliteration
ayáṃ víśvāni tiṣṭhati punānó bhúvanopári | sómo devó ná sū́ryaḥ ||
Translation
This Soma, purifying, stands above all worlds; a god like the Sun—fixed in the heights of being, establishing the luminous order over the whole nature.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒यम् । विश्वा॑नि । ति॒ष्ठ॒ति॒ । पु॒ना॒नः । भुव॑ना । उ॒परि॑ । सोमः॑ । दि॒वः । न । सूर्यः॑ ॥अयम् । विश्वानि । तिष्ठति । पुनानः । भुवना । उपरि । सोमः । दिवः । न । सूर्यः ॥ayam | viśvāni | tiṣṭhati | punānaḥ | bhuvanā | upari | somaḥ | divaḥ | na | sūryaḥ
Word by Word
अयम्this (one), he
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अयम्
विश्वानिall (things)
विश्वानि:
कर्म
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
तिष्ठतिstands; remains
तिष्ठति:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
पुनानःpurifying (himself); being purified
पुनानः:
कर्तृ (अयम्/सोमः का विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootपू (धातु) → पुनान (शानच्)
भुवन-उपरिover/above the world(s)
भुवन-उपरि:
अधिकरण
TypeNoun + Indeclinable
Rootभुवन (प्रातिपदिक) + उपरि (अव्यय)
सोमःSoma
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
देवःthe god; divine
देवः:
समानााधिकरण-विशेषणम् (सोमस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootदेव (प्रातिपदिक)
नlike; as
न:
(उपमा-सम्बन्धः)
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
सूर्यःthe Sun
सूर्यः:
उपमान (उपमेयः: सोमः)
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)